انجام دادهاى ؟ و امورى را كه انجام نداده بودم نفرمود چرا انجام ندادهاى ؟ « 1 »
عربى بيابانى نزد آن حضرت آمد و رداى مباركش را بهگونهاى كشيد كه جاى حاشيهء ردا بر گردن آن بزرگوار ماند ، آنگاه به حضرت عرض كرد : اى محمد ! از اموال الهى كه در اختيار دارى به من نيز سهمى بده . حضرت متوجه او شد و لبخندى زد . سپس دستور داد اموالى به او بدهند .
وجود مقدس پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم در دوران زندگى خود به عفو و بخشش و گذشت ، معروف بود . . . وحشى ، قاتل عمويش حضرت حمزه را بخشيد . . .
چنانكه از خيانت زن يهودى كه گوسفند بريان مسمومى نزد حضرت آورد ، گذشت و ابو سفيان را مورد بخشش قرار داد و ورود به خانهء او را امان از كشته شدن مقرّر داشت ، و از قريش كه نافرمانى دستور خدا كرده و با تمام توان با حضرتش جنگيده بودند ، چشمپوشى كرد . . . در صورتى كه آن بزرگوار در اوج قدرت و عزّت و سربلندى قرار داشت و بدانها فرمود :
خدايا ! قوم من افرادى جاهلاند آنان را هدايت فرما . . . اكنون آزاديد و مىتوانيد برويد . « 2 »
قرآن كريم از عظمت حلم و بردبارى رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم سخن مىگويد
وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ ؛
« 3 »
اگر خشن و سنگدل بودى از پيرامونت پراكنده مىشدند ، پس آنها را ببخش و برايشان آمرزش بطلب .
و در اين فرمودهاش بالاترين درجهء مهربانى و عطوفتش را توصيف
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى 5 / 2260 ، حديث 5738 .
( 2 ) . محمد فى القرآن 60 - 65 .
( 3 ) . آل عمران / 159 .