اصول اعتقادات
آفريدگار غيرقابل وصف
6 . « إنّ الخالق لا يوصف إلّا بما وصف به نفسه ، و كيف يوصف الخالق الذى تعجز الحواس أن تدركه و الأوهام أن تناله ، و الخطرات أن تحدّه ، و الأبصار عن الإحاطة به ؟ جلّ عمّا يصفه الواصفون ناء فى قربه ، و قريب فى نأيه ، كيّف الكيفيّة فلا يقال له كيف ؟ و أيّن الأين ، فلا يقال له أين ؟ هو منقطع الكيفوفيّة و الأينونيّة ، فهو الأحد الصمد كما وصف نفسه ، و الواصفون لا يبلغون نعته ، لم يلد و لم يولد و لم يكن له كفوا أحد » ؛ « 1 »
6 . آفريدگار جهان ، جز با آنچه خويشتن را بدان توصيف فرموده ، قابل وصف نيست ، آفريدگارى كه حواس [ پنجگانه ] از درك او عاجز است و وهم و خيال به دو نرسد و در تصور و گمان نگنجد و ديدگان از احاطهء بر او ناتوانند ، چگونه قابل توصيف است ؟ او برتر از وصف وصفكنندگان است ، در نزديكىاش دور ، و در دورىاش نزديك است . چگونگى را او به وجود آورده ، بنابراين ، به دو گفته نمىشود چگونه ؟ كجا را او پديد آورده ، ازاينرو به دو گفته نمىشود كجا ؟ چگونگى و كجايى آنجا كه به او مىرسد پايان مىپذيرد و معنا ندارد ، او خداى يكتا و بىنياز است ، همانگونه كه خويشتن را وصف نموده است ، وصفكنندگان به صفات او دست نيابند ، او نزاده و زاده نشده است و همتايى ندارد . « 2 »
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار 2 / 94 .
( 2 ) . ابو المفضل شيبانى ، از احمد بن مطوق بن سوار ، از مغيرة بن محمد بن مهلب ، از عبد الغفّار بن كثير ، از ابراهيم بن حميد ، از ابو هاشم ، از مجاهد ، از ابن عباس نقل كرده كه گفت فردى يهودى به نام نعثل خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم رسيد و عرض كرد اى محمد ! اگر به پرسشهايى كه همواره در دلم خطور مىكند پاسخ دهى ، به دست تو مسلمان خواهم شد . حضرت فرمود اى ابو عمار ! بپرس عرض كرد اى محمد ! پروردگارت را برايم توصيف نما . حضرت فرمود . . .