4 . رهبرى معصومى كه جانشين پيامبر شد و بهترين جانشين براى او بود .
با نگاهى گذرا بر آثار و رواياتى كه از آن حضرت شنيده شده و يا به نگارش و تدوين درآمده است ، مىتوان ميراث آن بزرگوار را كليهء دستوراتى دانست كه به صورت خواندن و نوشتن به انسانها و امت اسلامى عطا نموده است ، در اين صورت قادريم آنچه را پيامبر اكرم به آنان ارائه داده به دو محور اصلى دستهبندى كنيم .
1 . قرآن
2 . سنّت
اين دو موهبت از اينجهت مشتركند كه هردو از الطاف الهىاند و پيامبر عظيم الشأن اسلام آندو را به انسان ، عرضه كرده ، زيرا هردو وحى الهى بر قلب پيامبرى هستند كه هيچگاه از سر هوا و هوس سخن نگفته است .
نخستين امتياز قرآن ، شكل و محتوا ( متن و مضمون ) آن بهشمار مىآيد كه باهم ، از ناحيهء خداى متعال است . بنابراين ، تركيب آن نيز مانند مضمونش الهى و معجزه است زيرا گردآورى و تدوين آن - چنانكه از مسلّمات تاريخ است - در دوران خود رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم بوده كه متن آن به طور كامل و بدون تحريف به دست ما رسيده است .
اسناد تاريخى كه بر تدوين متن قرآن در زمان رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم دلالت دارد ، اندك نيست و ما در اينجا تنها به دو متن قرآنى و غيرقرآنى اكتفا مىكنيم :
نخست : فرمودهء خداى متعال :
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 298
مساهمون: منذر حكيم
ص٢٩٨