اين خطاب الهى فرمان فوق العاده مهمّى با خود داشت . انجام كدام تبليغ مهمى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم درخواست شده كه حضرت تا آن زمان به انجامش همت نگمارده بود ؟ درصورتىكه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم نزديك به 23 سال آيات و احكام الهى را به مردم رسانده و آنان را به آيين حق دعوت كرده بود ! و در اين راستا رنج و گرفتارى و دشوارىهاى فراوانى را به جان خريده بود ، بنابراين چگونه به او گفته مىشود : رسالتش را ابلاغ نكرده ؟
اينجا بود كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم فرمان به توقف كاروانها داد تا آنان كه جلوتر رفتهاند بازگردند و عقبماندگان به جمعيّت بپيوندند . آفتاب سوزان آنروز بهگونهاى بود كه از شدت گرما هر نفر ، بخشى از رداى خود را بالاى سر و قسمتى را زيرپا مىنهاد تا رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم فرمان الهى را به آنان ابلاغ كرده و تبليغ آخرين رسالت را به انجام برساند . حكمت الهى بود كه اين تبليغ در اين مكان و در چنين شرايطى صورت پذيرد تا در وجدان امّت ماندگار شود و جهت حفظ و حراست از رسالت و امت اسلامى ، با گذشت زمان در خاطرهها زنده باقى بماند .
با گردآورى جهاز شتران منبرى از آنها تهيه گرديد و رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم پس از آنكه با انبوه مسلمانان نماز گزارد ، بر فراز آن قرار گرفت و حمد و سپاس خدا را بهجا آورد و با صداى بلند بهگونهاى كه تمام حاضران مىشنيدند فرمود :
« ايها الناس يوشك أن ادعى فأجيب و إنى مسؤول و أنتم مسؤولون فما انتم قائلون ؟ قالوا : نشهد أنك بلغت و نصحت و جاهدت فجزاك اللّه خيرا . قال صلّى اللّه عليه و إله و سلم ألستم تشهدون أن لا إله إلّا اللّه و أن محمدا عبده و رسوله و أن جنّته حق و أن الساعة آتية لا ريب فيها و أن اللّه يبعث من فى القبور ؟ قالوا : بلى نشهد بذلك
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 269
مساهمون: منذر حكيم
ص٢٦٩