حذيفه كه آنان را از شترهايشان شناخته بود از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم درخواست كرد شخصى را جهت كشتن آنان اعزام دارد ولى پيامبر رحمت آنان را مورد عفو و بخشش قرار داد و به خدا واگذار نمود « 1 » .
نتايج غزوهء تبوك
1 . مسلمانان به عنوان قدرتى بزرگ و سازمانيافته كه از اعتقادى راستين برخوردار بودند ، ظاهر شدند . كشورهاى مجاور و ديگر اديان از آنها حساب بردند و اين خود ، براى قدرتهاى خارج و داخل سرزمينهاى اسلامى ، زنگ خطر و هشدارى جدّى تلقّى مىشد تا مسلمانان و اسلام را مورد تعرض قرار ندهند .
2 . مسلمانان از طريق امضاى قرارداد ، با فرمانروايان مناطق مرزى ( شمال ) ، امنيّت اين منطقه را تضمين نمودند .
3 . مسلمانان از قدرت و توان خويش براى بسيج سپاهى گران از نيروى انسانى و تجهيزات ، بهره بردند و در زمينهء سازمان دادن و آمادهسازى ، مهارت آنان افزايش يافت و سفر به تبوك به منزلهء كسب خبر عملياتى شمار مىآمد كه مسلمانان توانستند در مراحل بعدى از آن بهره بگيرند .
4 . غزوهء تبوك ، آزمونى براى روحيهء مسلمانان و شناخت منافقان و جداسازى آنها از مسلمانان بهشمار مىآمد .
هامش
( 1 ) . مغازى 3 / 1042 ؛ مجمع البيان 3 / 46 ؛ بحار الأنوار 21 / 247 .