سپاه « عسرت » ( سختى )
سپاه مسلمانان در مسيرى ناهموار و طولانى به حركت درآمد و رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم بر خلاف جنگهاى گذشته ، هدف از اين حركت را براى آنان روشن ساخت . در مسير راه يكى از كسانى كه از مدينه وى را همراهى مىكرد ، از راه بازماند . حضرت به ياران خود فرمود : او را به حال خود وانهيد ، اگر در او خيرى باشد خدا وى را به شما ملحق خواهد كرد و اگر نباشد ، خداوند شما را از وجود او راحت كرده است . »
زمانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم به ويرانههاى قوم صالح رسيد ، سپاه خود را به سرعت عبور داد و با پند و موعظه ياران خود را مخاطب ساخت و فرمود : به خانههاى ويران ستمپيشگان وارد نشويد ، مگر اينكه از بيم دچارشدن سرنوشتى مانند سرنوشت آنان ، گريان شويد .
حضرت ، آنان را از برداشتن آب از آن منطقه نهى فرمود و از اهميّت شرايط جوّى آن سامان بدانان هشدار داد . « 1 » اين سپاه به جهت مشكلات و دشوارىهايى كه درخصوص آب و غذا و هزينه و مركب با آن روبهرو بود ، « جيش العسرة » ناميده شد .
مسلمانان به سپاه روم كه دچار ازهمپاشيدگى شده بودند ، دست نيافتند ، ازاينرو ، فرستادهء خدا و رهبر مسلمانان ، براى گزينش يكى از دو كار : تعقيب دشمن يا بازگشت به مدينه ، با يارانش به مشورت پرداخت ، آنها در پاسخ عرضه داشتند : اگر براى تعقيب دشمن ، مأموريت دارى ، ما حاضريم . حضرت فرمود : « اگر مأمور به انجام اين كار بودم با شما مشورت نمىكردم » . « 2 » بدينترتيب ، رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم تصميم گرفت به مدينه بازگردد .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم با فرمانروايان مناطق شمالى جزيرة العرب ارتباط برقرار
هامش
( 1 ) . سيرهء نبوى 2 / 521 ؛ سيرهء حلبى 3 / 134 .
( 2 ) . مغازى 3 / 1019 .