مسلمانان نيز از بيم پا به فرار گذاشتند و تنها نه تن از بنى هاشم كه دهمين نفر را ( ايمن ) پسر ام ايمن تشكيل مىداد در كنار رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم ثابتقدم ماندند و منافقان غرق در شادى و سرور شدند و ابو سفيان مسلمانان را به باد تمسخر و شماتت گرفت و گفت : مسلمانان تا كنار دريا عقب خواهند نشست و ديگرى گفت : آگاه باشيد ! كه امروز سحر و جادو باطل شد . و فرد ديگرى تصميم گرفت در آن اوضاع آشفته ، وجود مقدس رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را به قتل برساند « 1 » .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم به عمويش عباس دستور داد بر صخرهاى بالا رود و نيروهاى شكستخوردهء مهاجر و انصار را كه از صحنه گريخته بودند فرابخواند . ابن عباس با صداى بلند اعلان داشت : اى اصحاب سورهء بقره ، اى كسانى كه زير درخت رضوان با رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم بيعت كرديد ، پيامبر خدا مىفرمايد : به سوى من آييد ، به كجا مىگريزيد ؟ پيامبر اينجا حضور دارد !
پس از غفلت و شكست ، گويى آگاهى و احساسى بين مسلمانان راه يافت و دوباره بازگشتند تا در دفاع از اسلام و پيامبر ، به عهد و پيمان خويش وفا نمايند . . . رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم با مشاهدهء شور و هيجان آنان ، فرمود :
اكنون جنگ به شدت درگرفته من پيامبرم و هيچگاه دروغ نمىگويم ، من فرزند عبد المطلبم .
و خداوند آرامش خود را بر دلهاى مسلمانان نازل فرمود و با پيروزى و ظفر ، آنان را مورد حمايت قرار داد . بدينسان ، سپاهيان كفر شكست خوردند و با به جاى نهادن شش هزار اسير و غنيمتهاى فوق العاده زياد پا به فرار گذاشتند . « 2 » پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم دستور داد از غنايم نگهدارى و از اسيران مراقبت شود
هامش
( 1 ) . سيرهء نبوى 2 / 443 ؛ مغازى 3 / 99 .
( 2 ) . آيات سورهء توبه حمايت و يارى خدا را تشريح كرده و كسانى را كه به نيرو و تجهيزات اعتماد ورزيده و آنها را سبب پيروزى دانستهاند ، مورد نكوهش قرار داده است .