تصاويرى را كه در آن وجود داشت محو نمود و آنگاه بر در كعبه ايستاد و انبوه جمعيت را با ايراد خطبهء فتح بزرگ مخاطب ساخت و فرمود :
معبودى جز خداى يكتا نيست و شريكى ندارد ، وعدهء خويش را تحقق بخشيد ، بندهء خود را يارى كرد و احزاب را به تنهايى نابود ساخت ، بدانيد ! هر امتياز يا خون يا مال مورد ادعا ، زير اين دو گام من است ، مگر پردهدارى خانهء كعبه و آب دادن حاجيان . اى قريشيان ! خداوند نخوت و تكبّر زمان جاهليت و فخر و مباهات به پدران را از ميان برد ، همهء مردم از آدمند و آدم از خاك آفريده شده است . . . « 1 »
و سپس اين آيهء شريف را تلاوت فرمود :
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ ؛
« 2 »
مردم ! ما شما را از دو جنس نر و ماده آفريديم و دستهدسته قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد گرامىترين شما نزد خدا ، پرهيزكارترين شماست ، بهراستى كه خدا دانا و آگاه است .
و آنگاه فرمود : اى قريشيان ! به عقيدهء شما من چگونه با شما رفتار خواهم كرد در پاسخ عرضه داشتند : تو ، برادرى بزرگوار و برادرزادهاى نيكخصال هستى حضرت فرمود :
« اذهبوا فأنتم الطلقاء » ؛ « 3 »
شما آزاديد مىتوانيد برويد .
سپس بلال براى اعلان اذان نماز ظهر بر بام كعبه بالا رفت و مسلمانان نخستين نماز را پس از اين فتح به امامت نبى اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم در مسجد الحرام به جاى آوردند .
هامش
( 1 ) . مسند احمد 1 / 151 ؛ فرائد السمطين 1 / 249 ؛ كنز العمال 13 / 171 ؛ سيرهء حلبى 3 / 86 .
( 2 ) . حجرات ، آيهء 13 .
( 3 ) . بحار الأنوار 21 / 106 ؛ سيرهء نبوى 2 / 412 .