2 . تحركات رسالت در خارج مدينه
تلاشهايى كه قريش در گذشته براى نابودى اسلام انجام داده بودند ، سبب شد پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم و مسلمانان سالها به جنگهاى دفاعى و تحكيم مواضع و پابرجاساختن اركان دولت و جامعهء اسلامى مشغول گردند و حضرت نتواند طى اين سالها با آزادى كامل ، رسالت آسمانى جهانى را كه آخرين آيين الهى بهشمار مىرفت ، به مردم ابلاغ نمايد .
ولى با امضاى پيماننامهء حديبيه ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم از ناحيهء قريش احساس امنيّت كرد و اين كار فرصت مناسبى به دست داد تا رسول معظم اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم فرستادگان خويش را نزد سران قدرتهاى بزرگ اطراف جزيرة العرب و سران قبايل جزيره و خارج از آن اعزام و پس از بيان تعاليم و دستورات الهى ، آنان را به اسلام دعوت نمايد .
از آن بزرگوار روايت شده كه به ياران خود فرمود :
مردم ! خداوند مرا پيامبر رحمت براى همهء مردم قرار داده است ، آنگونه كه حواريان دربارهء عيسى به اختلاف افتادند ، شما دربارهء من گرفتار اختلاف نشويد .
برخى از ياران عرض كردند : اى رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم حواريّون چگونه اختلاف ورزيدند ؟ فرمود :
حضرت عيسى آنان را به همان چيزى كه من شما را مأموريت مىدهم ، مأموريت داد ، كسانى را كه به جايى نزديك اعزام كرد فرمان آن حضرت را پذيرا شدند ولى آنان كه راه دورى در پيش داشتند اظهار ناخرسندى كرده و از رفتن به آن مأموريت خوددارى كردند . « 1 »
هامش
( 1 ) . سيرهء نبوى 2 / 606 ؛ طبقات كبرى 1 / 264 .