پس از آنكه اجساد كشتههاى مشركان را به چاه انداختند ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم بر سر چاه بدر ايستاد و كشتهها را با اسم نام برد و فرمود :
آيا آنچه را خدايتان به شما وعده داده بود ، مطابق با واقع يافتيد ؟ من آنچه را خدايم به من وعده داده بود ، مطابق با واقع يافتم .
مسلمانان عرضه داشتند : « اى رسول خدا ! شما مردگان را مخاطب مىسازى ؟
فرمود :
آنان نيز همانند شما مىشنوند ولى قادر به پاسخ گفتن نيستند . « 1 »
نتيجهء نبرد
جنگ بدر نتايج بزرگى را در پى داشت . مشركان با خوارى و ذلتى فراگير و با برجاى نهادن هفتاد كشته و هفتاد اسير و غنيمتهاى فراوان ، به سمت مكّه گريختند . . . و ميان صفوف مسلمانان پيروزمند ، بر سر چگونگى تقسيم غنايم نشانههاى اختلاف پديدار شد . نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم دستور جمعآورى غنايم را صادر فرمود تا در آينده ، دربارهء چگونگى تقسيم آنها تصميم بگيرد . فرمان الهى در سورهء انفال در مورد تقسيم غنايم و تشريع احكام خمس نازل گرديد و رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم غنايم را به طور مساوى ميان رزمندگان تقسيم كرد . « 2 »
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم در مورد اسيران جنگى اعلان داشت : هر اسيرى كه به ده تن از كودكان مسلمان خواندن و نوشتن بياموزد فديهء آزادى او بهشمار خواهد آمد .
حضرت با اين كار عفو و گذشت اسلامى را ارائه داد و بدينوسيله فراگرفتن علم و دانش را تشويق كرد و تربيت انسان متمدن را به منصّهء ظهور گذاشت و
هامش
( 1 ) . اعلام الورى 1 / 171 ؛ سيرهء نبوى 1 / 638 .
( 2 ) . مغازى 1 / 104 ؛ سيرهء نبوى 1 / 624 .