بازوى حضرت روى او را به سمت كعبه برگرداند و اين آيهء شريفه را بر او نازل كرد :
قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ؛
« 1 » ؛
نگاههاى انتظارآميز تو را به سوى آسمان ( براى تعيين قبله نهايى ) مشاهده مىكنيم ، اكنون تو را به سوى قبلهاى كه از آن خرسند باشى بازمىگردانيم ، پس روى خود را به سوى مسجد الحرام برگردان .
رخداد تغيير قبله به منزلهء آزمونى براى مسلمانان تلقى مىشد كه تا چه پايه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم اطاعت مىكنند و تسليم دستورات آن حضرتند ، همچنين نوعى هماوردطلبى در برابر عناد و تمسخر يهوديان و پاسخى براى مكر و حيلهء آنان بهشمار مىآمد ، چنانكه نقطهء آغاز ساختار جديد شخصيّت انسان مسلمان ، محسوب مىگشت . « 2 »
7 . آغاز درگيرى نظامى
تنها چيزى كه بر مردم حاكميّت داشت ، در زور و قدرت خلاصه مىشد .
در چنين شرايطى و پس از آرامش نسبى مدينه ، رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم و مسلمانان دست به فعاليّت زدند تا بدينوسيله در برابر قدرتهاى صاحب نفوذ جزيرة العرب بلكه خارج از آن - نظير روم و فارس - بر گسترش رسالت اسلامى و ايجاد تمدنى براساس تعاليم و دستورات الهى تاكيد و پافشارى نمايند چراكه مسلمانان از ابزارهايى برخوردار بودند كه ديگران از آن بهرهاى نداشتند ؛ آنان
هامش
( 1 ) . بقره / آيهء 144 .
( 2 ) . مجمع البيان 1 / 413 .