ديرى نپاييد كه آيين اسلام به همهء خانههاى مدينه راه يافت « 1 » و نظامى اجتماعى و فراگير ، تحت حاكميّت اسلام و رهبرى رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم هماهنگ گرديد .
در اين برهه ، احكام زكات و روزه و اقامهء حدود و نيز اذان و اقامهء نماز تشريع شد . پيشتر هرگاه وقت نماز فرامىرسيد ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم شخصى را براى اعلان نماز مهيّا كرده بود . وحى الهى كه نازل گرديد و جملههاى اذان را به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم آموخت ، حضرت بلال را خواست و چگونگى اذان را به او ياد داد . « 2 »
6 . تغيير قبله
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم در دوران حضور خود در مكّه به سمت بيت المقدس نماز مىگزارد . پس از هجرت نيز تا هفده ماه قبلهء خود را تغيير نداد ؛ سپس خداوند به او فرمان داد تا به سمت كعبه نماز بگزارد .
يهوديان در دشمنى خود با دين اسلام و تمسخر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم و رسالت آن حضرت ، تمام تلاش خود را به كار بردند بهگونهاى كه بر مسلمانان از اينجهت كه از قبلهء يهوديان پيروى مىكنند ، فخر مىفروختند و اين وضعيّت رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را اندوهگين مىساخت و در انتظار نزول وحى الهى در مورد تغيير قبله به سر مىبرد . آن بزرگوار شبى از خانه خارج شد و نگاهى طولانى به كرانههاى آسمان انداخت . روز بعد با فرارسيدن وقت نماز ظهر ، در مسجد بنى سالم دو ركعت از نماز ظهر را خوانده بود كه جبرئيل با گرفتن
هامش
( 1 ) . سيرهء نبوى 1 / 500 .
( 2 ) . كافى 1 / 83 ؛ تهذيب الاحكام 1 / 215 .