زمينهء نشر رسالت و دشوارىهاى موجود
حركت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم جهادى دينى و كامل و منطق و رفتار و خلق و خوى او حاكى از فطرت پاك و فضايل بلند اخلاقى بود . حق را در دلها جايگزين مىساخت تا آنها را زنده گرداند و به فضيلت فرامىخواند تا جامعه بشرى از آن بهرهمند گردد . بههميندليل رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم با اينكه قريش در حق او ستم و جفا رواداشتند و مردم طائف از او روگردان شدند و خشونت ورزيدند ، مأيوس نگشت و همچنان ميان مردم دست به تلاش مىزد و همگان را به دين خدا دعوت مىكرد ، به ويژه در فرصتهاى مهم تبليغى در موسم عمره و حج بر در خيمههاى قبايل عرب مىايستاد و مىفرمود :
اى قبيلهء بنى فلان ! من فرستادهء خدا به سوى شما هستم ، خداوند فرمان مىدهد كه او را پرستش نماييد و به او ذرهاى شرك نورزيد ، به من ايمان آوريد و مرا تصديق نماييد و از من حفاظت كنيد تا دستوراتى كه خداوند مرا به جهت ابلاغ آنها برانگيخته ، برايتان بيان كنم . « 1 »
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم تلاشهاى خود را با آمدوشد ميان تعدادى از قبايل تكرار كرد و در اين راستا از برخورد خشونتآميز و يا پاسخ خوش آنان پروايى نداشت . برخى از آنان گرايش به اسلام را طرحى سياسى براى رسيدن به قدرت مىپنداشتند و بر سر آن سعى در سوداگرى داشتند ؛ ولى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم بىآنكه زيربار چنين سوداگرى رود و كوتاه بيايد و يا اجازهء فرصتطلبى به كسى بدهد ، دست ردّ بر سينهء آنها نهاد ، ازاينرو ، فرمود :
هامش
( 1 ) . سيرهء نبوى 1 / 423 ، تاريخ طبرى 2 / 429 ، انساب الاشراف 1 / 237 .