( 2 ) دورهء دعوت محدود خويشاوندان و مبارزهء محدود با بتپرستى .
( 3 ) دورهء مبارزه فراگير
3 . آمادهسازى نخستين پايگاه
پس از آنكه خداى متعال به پيامبر فرمان داد كه بهپا خيزد و مردم را بيم دهد « 1 » آن حضرت حركت خود را آغاز و مردم را به اسلام دعوت كرد و كوشيد مجموعهاى باايمان تشكيل دهد كه كانون نور و روشنگرى براى هدايت جامعه باشد . اين وضعيّت با امدادهاى غيبى و مصونيّت از خطا و لغزش ، نزديك به سه سال ادامه داشت .
خطرات و دشوارىهاى فراوانى اين حركت معنوى را احاطه كرده بود ، با اين همه ، امور در كمال دقت انجام مىپذيرفت . در اين مرحله از دعوت ، روش رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم اين بود كه ، شيوهء گزينش پيروانش را از جهت گرايشهاى قبيلهاى و موقعيّت جغرافيايى و سن و سال تنوع بخشد تا بدينوسيله فراگير بودن رسالت خويش را آشكار سازد و گسترش آن را در جامعه تا آنجا كه ممكن است ، تضمين نمايد . ازاينرو ، در آغاز بعثت ، محرومان و تهيدستان جامعه نداى او را لبيك گفتند ؛ زيرا رسالت اسلامى به سمت مجد و عظمت و زندگى شرافتمندانه و امنيّت ، در حركت بود چنانكه برخى از بزرگان و اشراف نيكسرشتى كه از انديشهاى باز برخوردار بودند و به درستكارى تمايل داشتند ، به او گرويدند .
ستمپيشگان قريش ، اهميّت اين رسالت را احساس نكردند و پنداشتند
هامش
( 1 ) . چنانكه در آغاز سورهء مدثر آمده است .