وحى كرديم ، تو پيش از اين نمىدانستى كتاب و ايمان چيست ؟ ولى ما آن را نورى قرار داديم كه به وسيلهء آن هركس از بندگان خويش را بخواهيم هدايت مىكنيم و تو مسلّما به سوى راه راست هدايت مىكنى . « 1 »
كسانى كه پيش از بعثت تا زمان وفات رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم با آن بزرگوار معاصر بودهاند ، تصويرى صحيح و روشن ، از وجود مقدس پيامبر براى ما ارائه ندادهاند . شايد در اين زمينه ديرينهترين و صحيحترين عبارات ، سخنان دست پروردهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم و پسرعمو و وصىّ او امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السّلام باشد كه به امانتدارى در نقل مطالب براى بهتصويركشيدن شخصيّت بىنظير پيامبر مقرون است . مردى كه قبل از بعثت از وى جدا نبود و در طول زندگىاش ، در كنار او زيست ، و اينگونه از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم سخن مىگويد :
از همان زمانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را از شير گرفتند ، خداوند يكى از بزرگترين فرشتگانش را مأمور ساخت تا شب و روز وى را به پيمودن راه راست و مجد و بزرگوارى و درستى و اخلاق نكو ، وادارد . من ، همانند بچهشترى كه مادر خود را دنبال مىكند در پى او روان بودم و او هرروز نكتهاى تازه از اخلاق نيكش برايم بيان مىداشت و مرا فرمان مىداد تا به او اقتدا كنم . وى مدتى از سال مجاور غار حرا مىشد ، تنها من او را مشاهده مىكردم و كسى جز من او را نمىديد . « 2 »
گفتهء فوق مطابق اين فرمودهء خداى متعال است كه
وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ
« 3 »
اخلاق ، صفتى درونى است كه در جان آدمى ريشه دارد و در مدت چند
هامش
( 1 ) .وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ * وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍشورى / 52 - 51 .
( 2 ) . نهج البلاغة ، خطبه قاصعه / 292 .
( 3 ) . قلم / 4 .