9 - صاحبان سه خصلت جز در سه موقعيّت شناخته نشوند : شخص حليم و بردبار مگر در هنگام خشم ، و دلاور و شجاع جز بوقت نبرد ، و برادرى جز در زمان نيازمندى شناخته نشوند .
10 - هر كس سه خصلت در او باشد منافق است ، هر چند روزه گيرد و نماز بخواند : 1 - چون زبان گشايد دروغ بگويد ، 2 - و هنگامى كه وعده دهد تخلَّف كند ، 3 - و چون به دو اعتماد شود خيانت كند .
11 - از سه گروه مردم برحذر باش : از خائن ، و ستمگر ، و از سخن چين .
زيرا هر خائنى كه بسود تو كار كند سرانجام به تو خيانت مىكند ، و همين گونه است ، ستمگر و سخن چين ، كه گرچه روزگارى به سود تو عمل كند و برايت سخن چينى نمايد ولى در پايان همان گونه به تو ستم نمايد و از تو نزد ديگران سخن چينى خواهد كرد .
12 - آدم امين را آن زمان امين خوانند كه بر سه مورد به دو اعتماد شود و خيانت نكند : بر مال ، بر راز ، و بر حفظ ناموس . و هر كس دو موردش را رعايت نمود و آن دگر را واگذارد و حفظ امانت نكرد امين نيست .
13 - با احمق مشورت مكن ، و از دروغگو يارى و كمك مخواه ، و به رفاقت فرد ملول اعتماد مكن ، زيرا دروغگو دور را نزديك و نزديك را برايت دور مىسازد . و فرد احمق خود را برايت به زحمت مىاندازد ولى تو را به خواسته ات نميرساند . و فرد ملول را چون به دو تكيه كنى رهايت كند .
14 - چهار چيز هيچ گاه از چهار چيز ديگر نه سير شود و نه بىنياز : زمين از باران ، و چشم از ديدن ، و زن از مرد ، و دانشمند از دانش .
15 - چهار چيز موجب پيرى نابهنگام و زودرس است : خوردن گوشت خشك شده ( يعنى : دودى يا نمك سود ) ، نشستن بر مكان مرطوب ، و انجام كارهاى طاقت فرسا و سخت ، مانند بالا رفتن از نردبان يا پلَّهها ، و آميزش و تزويج با پيرزن .
16 - زنان بر سه گونهاند : يا برايت تمام سود و بهرهاند ، و يا نيم سود و نيم زيانند ، و يا تمام ضرر و زيانند . امّا آنكه برايت تمام سود است ؛ دوشيزه مىباشد ، و آن نيم سود و نيم زيان ، زن بيوه است . و تمام زيان زن بيوهء بچّه دار است .
17 - دارندهء اين سه خصلت آقا و شريف است : فرو خوردن خشم ، و گذشت از گنهكار ، و ارتباط [ با خويشان ] با جان و مال .
18 - سه چيز را از وقوع سه حادثه امانى نيست : 1 - اسب از سرنگون شدن ، 2 - شمشير از كندى ، 3 - و فرد حكيم از لغزش و خطا .
تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 299
مساهمون: بهراد جعفرى
ص٢٩٩