هوس تو را به زيان فراوان اندازد تا بناچار دست بردارى . بنا بر اين نفس خود را از غوطه ور شدن در وادى ستم و گمراهى و تجاوز و دشمنى باز دار . اكنون كه تو را امير اين لشكر نمودم مبادا آنان را خوار سازى و بر ايشان زياده روى و گردن فرازى نمائى ، زيرا بهترين شما پرهيزگارترين شماست ، از دانشمندشان بياموز ، و جاهلشان را تعليم كن ، و از فرومايه و احمقشان درگذر ، زيرا كه تو تنها در پرتو دانش و اجتناب از آزار و جهالت است كه ميتوانى به خير دست يا بى .
سپس دستوراتى را به صورت مكتوب - حاوى سفارشات و تحذير - روانهء وى ساخت [ بدين مضمون ] : بدان ، گروهى كه در صف مقدّم دشمن قرار دارند ديده بان آنانند ، و ديده بانهاى صف مقدّم جاسوسانند . بنا بر اين هر گاه كه از شهر و ديارت خارج شدى و به نزديكى دشمن رسيدى بىدرنگ جماعتى از ديده بانها را به هر ناحيه و بعضى از درّهها و درختان و مخفيگاهها و هر سو اعزام كن تا مبادا دشمن بر شما شبيخون زند و در كمين شما باشد . و هرگز سپاهيانت را از صبح تا شام راه مبر مگر اينكه براى آمادگى و آرايش جنگى باشد ، تا چنانچه غافلگير شديد و يا حادثهء ناگوارى به شما رسيد پيش بينى آن را از قبل نموده باشيد . پس هر گاه كه به دشمن رسيديد و يا او به سر وقت شما آمد بايد لشكرگاه شما در پاى تبّهها ، يا دامنهء كوهها ، يا بين رودخانهها باشد ، تا اينكه شما را پناهى باشد و دشمنتان مانعى .
كارى كنيد تا نبرد شما با دشمن [ حتى الامكان ] از يك سو يا از دو سو باشد . و افراد ديده بان خود را در قلَّهء كوهها و بر فراز تپّهها و جانب رودخانهها بگماريد ، كه برايتان ديده بانى كنند ، تا مبادا دشمن از جايى كه محلّ خطر است و يا مورد اطمينان بر شما يورش برد . و چون فرود مىآئيد با هم فرود آئيد ، و هر گاه كوچ مىكنيد با هم كوچ كنيد . و زمانى كه هوا تاريك شد و قصد اقامت نموديد دور سپاهت را با افراد مجهّز به نيزه و سپر احاطه كن ، و كمانداران را در پناه سپرداران قرار دهيد تا مبادا بىتوجّهى كرده و غافل شويد ( كه در اين صورت از شبيخون دشمن در امان نخواهيد بود ) . و تو خود نگهبانى از سپاهت را به عهده گير ، و مبادا خوابيدن و آرميدنت به شب از حدّ چرت زدن و چشم گرم داشتن تجاوز نمايد . پس اين شيوه و عادت را تا رسيدن به دشمن رعايت كن و بر همان بمان . و بر تو باد به بردبارى در جنگ ، و پرهيز از شتاب ، مگر فرصت مناسبى برايت پيش آيد . مبادا پيش از يورش دشمن و يا صدور فرمانى از جانب من در جنگيدن پيش دستى كنى - سلام و رحمت
تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 175
مساهمون: بهراد جعفرى
ص١٧٥