امام فرمود : از تو چيزى مىپرسم ، گفت : بپرس .
امام فرمود : اى هندى ، به من خبر بده چرا در سر استخوان چند قطعه است ؟ گفت :
نمىدانم ، فرمود : براى چه مو بر بالاى آن قرار گرفته ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا پيشانى از مو خالى است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : براى چه پيشانى داراى خطوط و چينهاست ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : براى چه ابروها بالاى دو چشم قرار دارد ؟ گفت :
نمىدانم ، فرمود : براى چه دو چشم مانند دو بادام است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا بينى در وسط دو چشم قرار گرفته ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا سوراخ بينى به سوى پايين است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا لب و شارب بالاى دهان قرار گرفته ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود :
چرا دندان جلو تيز و دندان آسياب پهن و دندان نيش بلند است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا مردها ريش دارند ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا دو كف دست از مو خالى است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا ناخن و مو احساس ندارند ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا قلب مانند صنوبر است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا ريه دو قطعه است و حركت آن در محلّ خود است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا كبد خميده است ؟ گفت :
نمىدانم ، فرمود : چرا كليه مانند لوبيا است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا خمى زانوان به طرف پشت سر است ؟ گفت : نمىدانم ، فرمود : چرا در طرف كف پا فرورفتگى دارد ؟ گفت : نمىدانم .
امام صادق ( ع ) فرمود : ولى من مىدانم . گفت : پس جواب آنها را بگوييد . امام صادق ( ع ) فرمود : استخوان سر چند قطعه است براى اينكه جمجمه ميان تهى است و اگر چند قطعه نبود زودتر درد مىكرد و اينكه ميان استخوانها فاصله است ، درد از آن دور است ، و موى در بالاى آن قرار گرفته تا به وسيلهء آن به مغز روغن برسد ، و از اطراف آن بخار خارج شود و گرما و سرماى وارد بر آن را دفع كند ، و اينكه پيشانى از مو خالى است براى آن است كه آنجا محل رسيدن نور به چشمان است و در آن شيارها و چينها قرار گرفته تا عرق وارد از سر را نگهدارد تا وقتى كه انسان آن را پاك كند ، مانند نهرهايى كه در زمين آبها را نگه مىدارد ، و دو ابرو بالاى دو چشم قرار گرفته ، تا نور را به اندازهء لازم به دو چشم هدايت كند .
اى هندى ، آيا نديدى كه كسى كه در برابر نور شديد قرار مىگيرد دستش را بالاى چشمش مىگذارد تا نور به اندازهء لازم به چشم برسد ؟ بينى در وسط دو چشم قرار گرفته تا نور را به دو قسمت مساوى تقسيم كند ، و چشم مانند بادام است تا ميل دوا در آن جريان پيدا كند و درد از آن بيرون آيد و اگر مربع و يا گرد بود ، ميل در آن جريان
الخصال ( فارسي ) — صفحة 279
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص٢٧٩