پيامبر خدا ( ص ) و اين يكى ( محمد حنفيه ) پسر من است ،
از هر كدام از اينها كه خواهى بپرس . گفت : از اين كه موى سرش تا گوشهايش ريخته ( يعنى حسن ) مىپرسم و او جوان بود ، حسن ( ع ) به او گفت : آنچه براى تو پيش آمده از من بپرس .
مرد شامى گفت : ميان حق و باطل و آسمان و زمين و مشرق و مغرب چقدر فاصله است و قوس و قزح چيست ؟ و آن چشمه اى كه ارواح مشركان در آن جاى مىگيرند ، چيست ؟ و چشمه اى كه ارواح مؤمنان در آن جاى مىگيرند ، چيست ؟ و مؤنث چيست ؟ و ده چيزى كه برخى از آنها سختتر از برخى ديگر است ، چيست ؟ امام حسن ( ع ) فرمود : ميان حق و باطل چهار انگشت است ، آنچه را كه با چشم خود ديدى آن حق است و گاهى با گوشت باطلهاى بسيارى مىشنوى ، مرد شامى گفت : راست گفتى ، فرمود : ميان آسمان و زمين دعاى مظلوم و يك چشمانداز است ، هر كس جز اين بگويد او را تكذيب كن ، گفت : راست گفتى اى پسر پيامبر ، فرمود : ميان مشرق و مغرب مسير يك روز آفتاب است از وقتى كه طلوع مىكند تا وقتى كه غروب مىكند ، مرد شامى گفت : راست گفتى ، بفرما كه قوس و قزح چيست ؟ فرمود : واى بر تو ، مگو قوس قزح ؛ چون قزح نام شيطان است و آن قوس خداوند است و علامت فراوانى نعمت و امان براى اهل زمين از غرق شدن است و امّا آن چشمه اى كه ارواح مشركان در آن جاى مىگيرند ، چشمه اى است كه به آن « برهوت » گفته مىشود و امّا آن چشمه اى كه ارواح مؤمنان در آن جاى مىگيرند ، چشمه اى است كه به آن « سلمى » گفته مىشود ، و امّا مؤنث كسى است كه نمىداند مرد است يا زن ، او بايد منتظر بماند اگر مرد باشد محتلم مىشود و اگر زن باشد حيض مىبيند و سينه اش آشكار مىگردد ، و گر نه به او گفته مىشود كه به ديوار بول كن ، اگر بول او به ديوار رسيد او مرد است و اگر بول او ريخت ، همان گونه كه بول شتر مىريزد او زن است .
و امّا آن ده چيز كه برخى از آنها سختتر از برخى ديگر است ، پس سختترين چيزى كه خدا آفريده ، سنگ است و سختتر از آن ، سنگ آهن است كه با آن سنگ بريده مىشود و سختتر از آهن آتش است كه آهن ، را ذوب مىكند و سختتر از آتش ، آب است كه آتش را خاموش مىكند و سختتر از آب ، ابر است كه آن را حمل مىكند و سختتر از ابر ، باد است كه آن را جابجا مىكند و سختتر از باد ، آن فرشته اى است كه آن را مىفرستد و سختتر از آن فرشتهء ، فرشته مرگ است كه آن را مىميراند و سختتر از فرشتهء مرگ ، خود مرگ است كه او را هم مىميراند و سختتر
الخصال ( فارسي ) — صفحة 163
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص١٦٣