و صد نفر را گمراه مىكند مگر آنكه به شما خبر مىدهم از آنكه مردم را به سوى آن گروه مىخواند و از آنكه رهبرى مىكند و از كسى كه آنها را مىراند و آنجا كه فرود مىآيند و آنجا كه بار گشايند و آنكه كشته شود از آنان و آنكه بميرد از آنان . . . : « فاسئلونى قبل ان تفقدونى فو الذى نفسى بيده لا تسئلونى عن شىء فيما بينكم و بين السّاعة و لا عن فئة تهدى مئة و تضل مئة الَّا انبأتكم بناعقها و قائدها و سائقها و مناخ ركابها و محطَّ رحالها و من يقتل من اهلها قتلأ و من يموت منهم موتا » خطبهء 93 ، 137 و در كلام ديگرى فرموده : مردم پيش از آنكه مرا از دست بدهيد از من به پرسيد من به راههاى آسمان از راههاى زمين داناترم : « ايها الناس سلونى قبل ان تفقدونى فلانا بطرق السماء اعلم منّى بطرق الارض » خطبهء 189 ، 280 كدام كس جز امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه مىتواند گويندهء اين سخن و مدعّى اين ادّعا باشد ، آيا جز آن حضرت كسى مىتوانست چنين سخنى به زبان آورد 4 - يا آنگاه كه از ملائكه خبر مىدهد مىفرمايد : در طبقات بالاى آسمان محلَّى به قدر پوست گوسفندى هم نيست مگر آنكه در آن فرشته و ملكى است در حال سجده و يا سعى و تلاش كه در اثر طول طاعت آگاهيشان به خدا بيشتر مىشود : « و ليس فى اطباق السماء موضع اهاب الا و عليه ملك ساجد او ساع حافد يزدادون على طول الطاعة بربّهم علما » خطبهء 91 ، 131 ابن ابى الحديد در شرح خود ج 7 صفحه 289 خطبهء 119 مىگويد : اين طور سخن گفتن مقام بزرگى مىخواهد ، احدى از مخلوق به اين گونه سخن گفتن جرئت نمىكند ، اگر كسى غير از او عليه السلام چنين ادعائى مىكرد حتما دروغگو بود و مردم او را تكذيب مىكردند .
5 - آنچه دربارهء حالات ملائكه فرموده جز امام معصوم و جز كسى كه اتصال به وحى آسمانى دارد احدى نمىتواند حالات ملائكه را آن طور بيان نمايد ، بطور نمونه رجوع فرمائيد به خطبهء اول و به خطبهء 91 اشباح و غيره ، يقينا بشر عادى نمىتواند آنطور از ملائكه و حالات آنها خبر بدهد ، اين خطبهها خود محكمترين
مفردات نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 7
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٧