53 ، 439 هرگز پاك نشود امّتى كه حق ضعيف در آن بدون زحمت از قوى گرفته نشود . و در رابطه با اهل بيت فرموده : « لا يقاس بآل محمد صلَّى اللَّه عليه و آله من هذه الامّة احد » خ 2 ، 47 كسى از امت اسلامى به آل محّمد عليهم السلام قياس نمىشود و دربارهء ابليس فرموده : « فان له من كل امّة جنودا و اعوانا و رجلا و فرسانا » خ 192 قاصعه ، 289 براى شيطان از هر امتى لشكريان و ياران و پيادگان و سواران است . يعنى فريبكاران هر امت ياران شيطانند ، مرا از پيادگان و سواران چنان كه در قرآن مجيد نيز آمده ، ظاهرا آنهائى هستند كه تند يا كند فريب مىدهند .
و بعد از دفن فاطمه عليها السلام خطاب به رسول خدا صلى الله عليه و آله چنين فرمود : « و ستنّبئك ابنتك بتضافر امتّك على هضمها » خ 202 ، 320 به زودى دخترت به تو خبر مىدهد از اجتماع امت تو به ظلم او . معلوم است كه امام عليه السلام از ظلم امّت مىنالد ، جمع امّة ، امم است چنان كه فرموده : « و لقد اصبحت الامم تخاف ظلم رعاتها و اصبحت اخاف ظلم رعيّتى » خ 97 ، 141 ، امتها همه از ظلم حاكمان خود مىترسند ولى من در حدّى قرار گرفتهام كه از ظلم رعيّت خود مىترسم .
امام ( بفتح اوّل ) جلو اين كلمه حدود پانزده بار در « نهج » به كار رفته از جمله « فاَّن امامكم عقبة كؤدا و منازل مخوفة مهولة » خ 204 ، 321 در پيش شما گردنه اى هست كه بالا رفتنش مشكل است و جلو شما منازلى هست هولناك و مخوف
امام ( بكسر اول ) پيشوا
راغب در مفردات گويد : امام آنست كه از وى پيروى و به وى اقتدا شود ، انسان باشد ، يا كتاب يا غير آن ، حق باشد يا باطل ، جمع آن ائمّه است
در قاموس گفته : امام آنست كه از وى پيروى شود ، رئيس باشد يا غير آن و نيز ريسمان بنائى ، راه ، متولَّى امر ، قرآن ، پيامبر ، و نمونه ايكه از روى ان نظير وى را بسازند ، همه را امام گويند .
ناگفته نماند . معنى جامع همان « مقتدا - پيشوا » است .
امام صلوات الله عليه خطاب به اهل كوفه فرموده : « لله انتم اتتوقّعون اماما غيرى يطأ بكم الطريق و يرشدكم السبيل » خ 182 ، 263 ، شما را به خدا آيا جز من امامى اميد داريد كه شما را به راه حق برد و به راه راست ارشاد كند نوف بكالى گويد : آنحضرت اين كلام را وقتى گفت كه بالاى سنگى ايستاده و لباسى از پشم