و نيز فرموده : « خيار خصال النساء شرار خصال الرجال : الزهو و الجبن و البخل » حكمت 234 ، بهترين فضيلتهاى زنان بدترين رذيلتهاى مردان است : تكبر و ترسوئى و بخل . زير زن اگر متكبر باشد مردان ديگر را به خود راه نمىدهد ، و اگر بخيل باشد مال خود و مال شوهرش را حفظ مىكند و اگر ترسو باشد از هر چيز كه پيش آيد مرعوب مىشود ( در نتيجه محفوظ مىماند )
خصم خصومت : دشمنى . خصم : دشمن . مخاصمه و خصام : منازعه . جمع خصم خصوم و خصام آيد . اين كلمه كه در قرآن مجيد نيز به كار رفته پانزده بار در « نهج » آمده است . امام صلوات الله عليه به حسنين عليهما السلام وصيت فرموده كه : « و كونا للظالم خصما و للمظلوم عونا » نامهء 47 ، 421 و نيز فرموده : « انّ للخصومة قحما » غريب 3 ، 517 . قحمه - به ضمّ اوّل - به معنى امر شاقّ و مهلكه است جمع آن قحم ( بر وزن هنر ) است يعنى خصومت و دشمنى را مهلكه هائى است اين همان معنى است كه مرحوم رضى اختيار كرده است . خصيم : منازعه كننده
« الخصيم : المخاصم »
آنحضرت خطاب به ابى بكر فرموده : فان كنت بالشورى ملكت امورهم
فكيف بهذا و المشيرون غيّب
و ان كنت بالقربى حججت خصيمهم
فغبرك اولى بالنّبى و اقرب حكمت 190 چنان كه در حجج گذشت .
خصاء كشيدن بيضتين . « خصىّ » اخته آنكه بيضتين او كشيده شده ، جمع آن در « نهج » خصيان آمده است و آن فقط يك بار در « نهج » يافته است چنان كه فرموده : سيأتى على الناس زمان لا يقرّب فيه الَّا الماحل . . . فعذ ذلك يكون السلطان بمشورة النساء و امارة الصبيان و تدبير الخصيان « حكمت 102 ، بر مردم زمانى مىآيد كه در آن فقط سعايتگر مقرّب مىشود . . . در آن وقت حكومت با مشورت زنان و فرمانروائى كودكان و تدبير اختهها خواهد بود ، ظاهرا اشاره به حكومت بنى اميّه است ، اين كلمه در قرآن مجيد نيامده است .
خضب بر وزن عقل : رنگ كردن باحناء :
« خضب شيبته : اذ كان بالحناء »
از