ذليل كند ، بهره هايتان را ساقط گرداند .
اخدود جدول . كانال . گودال مستطيل و عميق . جمع آن اخاديد آيد ، در وصف طيور فرموده : « و ماذرء من مختلف صور الاطيار التى اسكنها اخاديد الارض » خ 165 ، 236 و آنچه آفريده از شكلهاى گوناگون پرندگانى كه در شكافهاى زمين اسكانشان داده است ايضا در خ 91 « فى سهوب بيدها و اخاديدها » .
خدع حيله كردن . فريب دادن .
« خدعه خدعا : ختله و ارادبه المكروه من حيث لا يعلم »
خديعه نيز به معنى حيله است از اين ماده هيجده مورد در « نهج » يافته است ، آنحضرت به معاويه مىنويسد : « و ارديت جيلا من الناس كثيرا خدعتهم بغيّك و القيتهم فى موج بحرك . . . » نامه 32 ، 406 ، جمع كثيرى از مردم را تباه كردى و با گمراهيت آنها را فريفتى و در موج دريايت افكندى كه تاريكيها احاطه ءشان كرده است .
انخداع فريفته شدن . مخادعه شايد به معنى مبالغه باشد نه بين الاثنين چنان كه به حارث اعور نوشته : « و خادع نفسك فى العبادة » نامه 69 ، 460 نفس خويش را در عبادت فريب بده . « خدعه » حيله در نامه اى به معاويه نوشته : « و امّا تلك التى تريد فانّها خدعة الصّبى عن اللَّبن فى اوّل الفصال و السلام لاهله » نامهء 64 ، 455 ، اما آنچه از امارت شام و تسليم قاتلان عثمان مىطلبى آن مانند فريفتن بچّه است از شير در اوّل باز كردن از شير ، سلام به اهل سلام باشد ، ظاهرا منظور آنست كه حيلهء آسانى است همه مىدانند .
خادع فريبنده . خدوع : بسيار فريبنده ، خدايع : حيلهها : « فاحذوا الدنيا فانّها غدّارة ، غرّارة خدوع ، معطيته منوع » خ 230 ، 352
خدم خدمت : عمل كردن به ديگرى :
« خدمه خدمة : مهنه و عمل له »
از اين كلمه شش مورد در « نهج » آمده است ، در رابطه با خلقت آدم عليه السلام فرموده : « و جوارح يختدمها » خ 1 ، 42 ، آدم داراى اعضائى شد كه آنها را به خدمت مىگرفت « اقتدام » خدمت كردن انسان است به خودش .
دربارهء بهشت فرموده : « خلقت دارا و جعلت فيها مأدبة مشربا و معطما و ازواجا و