اگر توبه كرد كه هيچ و گر نه بايد گردنش زده شود .
268 - و از امام حسن عسكرىّ عليه السّلام نقل است كه امام كاظم عليه السّلام فرمود :
همانا خداوند خلق را آفريد و دانست كه آنان به چه راهى مىروند و ايشان را امر كرد و نهى فرمود ، هر امرى كه به ايشان نمود راهى به تركش براى آنان گذاشت ( اختيار داد ) و انجام ندهند و ترك نكنند جز با اذن و فرمان خداوند ، و خداوند هيچ انسانى را مجبور به معصيت نكرده ، بلكه با انواع بلايا ايشان را آزموده ، همچنان كه خود فرموده : « تا شما را بيازمايد كه كدامتان نيكوكارتريد - هود : 7 » .
فرمايش آن حضرت : « و انجام ندهند و ترك نكنند جز با اذن و فرمان خداوند » يعنى با تخليه و اطلاق ( يعنى : رها گذاشتن و مجبور نكردن ) و علم و دانستن .
269 - روزى أبو حنيفه با عبد الله بن مسلم وارد مدينه شد ، عبد الله به او گفت : اى أبو حنيفه ، يكى از علماى آل محمّد ؛ جعفر بن محمّد در اينجا است ، بيا نزد او رفته تا قدرى علم دريابيم . وقتى بخانهء آن حضرت رسيدند در آنجا به گروهى از علماى شيعه برخوردند كه منتظر ايستاده كه يا او بيرون آيد يا آنان نزدش شتابند ، در همين حال بوديم كه ناگاه
الاحتجاج ( فارسي ) — صفحة 342
مساهمون: أحمد بن علي الطبرسي
ص٣٤٢