اقدامات اصلاح طلبانه
در سال 1292 هجرى ( 1875 ) اقداماتى در مورد اصلاح و تغيير شكل امور به صورتى تازه در گيلان انجام پذيرفت و مجموعه قوانين جديدى به نام تنظيمات حسنه مورد استفاده قرار گرفت . شش نفر از طرف حكومت مركزى به رشت اعزام شدند تا به عنوان اعضاى شورائى به نام مجلس تنظيمات در رشت اقامت نمايند .
مردم گيلان با اين امر مخالفتى نداشتند و نسبت بدان بىاطلاع بودند و كمكم با آن آشنا شدند . روحانيون به آنها وانمود كردند كه چون اين ابداعات ريشهء اروپائى دارد مانع اقدامات آنها در مقابل سيستم خود مختارى طبقهء حاكمه خواهد بود به همين جهت طبقات پائين با هر اقدام تازهاى كه دستورش از تهران مىرسيد به مخالفت برمىخاستند و اعضاى تنظيمات حسنه پس از اقامتى كوتاه و بيفايده در اين ولايت دستور گرفتند كه به تهران بازگردند .
در ماه ( ربيع الثانى 1292 ) مه 1875 معتمد الملك از حكومت گيلان برداشته شد و اين مقام به ناصر الملك واگذار گرديد . محصول كم ابريشم مردم را به سوى پريشانى برد به طوريكه قدرت پرداخت ماليات را نداشتند .
در سال 1293 ( ماه مه 1876 ) يك نفر ارمنى متهم به داشتن روابط نامشروع با زنى مسلمان گرديد . طبق دستور ملاها او را اعدام كردند و زن را نيز سنگسار نمودند . ناصر الملك در دريافت ماليات دچار زحمت گرديد و على خان پيشخدمت شاه به رشت آمد تا به موضوع شكايت مردم وقوف يابد . ناصر - الملك اجازه گرفت تا به تهران برود و در ربيع الاول 1294 ( 10 آوريل 1877 ) رشت را ترك كرد و آنجا را به برادر خود بهاء الملك سپرد .
در تابستان همان سال طاعون آمد و در شهر و قراء اطراف در حدود 4000 نفر به هلاكت رسيدند اما اين بيمارى به نقاط دور و انزلى و رستم آباد