درخواست آنها ادامه پيدا مىكند و دليل اين امر آن بود كه تا اين دوره روسها كمتر توانسته بودند خود را در امور بازرگانى و يا مسافرتهاى دريائى بشناسانند و هنوز براى بهره بردارى از شايستگى صنعتى ملل ديگر آماده نبودند .
از طرف ديگر ايوان مخوف احتياج شديدى به فراهم كردن آزوقه و وسايل جنگى و قورخانه داشت و فقط بيگانهها بودند كه مىتوانستند اين وسايل را فراهم آورند و بازرگانان انگليسى بسبب موفقيت در عقد موافقتنامهها آنها را از لندن براى او مىآوردند . عدم موفقيت فعاليت بريتانيائيها دلايل فراوان داشت : شناختن كامل كشورى كه تجارت آن را تركها و ارامنه و ونيزيها از مدتى قبل در اختيار داشتند و درهم شكستن اين رقباى بازرگانى دشوار به نظر مىرسيد و نتيجهء كمى همراه داشت ، خطر ناشى از كشتيرانى در درياى خزر و عدم اطمينانى كه از رسوم مردم در اين دورهء بحرانى به چشم مىخورد و مخصوصا طول فوق العاده و پيچيدگى راههائى كه از راه خشكى و رودخانه و دريا تعقيب مىشد و با ساير راههائى كه از راه خشكى يا آب به جنوب يا مغرب ايران مىرفت قابل مقايسه نبود . با اينهمه تاريخ شواهد زندهاى در روشن كردن اين جسارت و گستاخى بريتانيائيها ذكر نمىكند . نامهاى فراموش شده عمال آنها شايستگى آن را دارد تا در فهرست نام ملاحانى كه درياها و جزاير مغرب را كشف كردهاند قرار بگيرد « 1 » .
حكام سلسلهء صفويه در گيلان و اشغال اين ولايت بوسيلهء روسها
مهدى قليخان شاملو به عنوان حاكم بيهپيش منصوب گرديد . عليخان هم از طرف فرهاد خان كه مسئوليت همهء ولايت گيلان را بر عهده داشت بيه پس را
هامش
( 1 ) - اين اطلاعات از كتاب « مسائل ايران » تاليف لرد كرزنLord Curzonو گفتههاى مسافرين معاصر به دست آمده است .