ديلميها كه سابقا در زمان هجوم قوم آماردى
Amardi
به عقب رانده شده بودند ، در زمان ژوستينين اقتدار فراوانى در گيلان داشتند .
خاندان جسنفشاه ( 330 پيش از ميلاد تا 491 بعد از ميلاد ) كه در مازندران حكومت مىكردند قدرت خود را تا گيلان گسترش دادند .
اطلاع ما در مورد گيلان از آغاز هجرت تا جلوس سلسلهء امير كيائى لاهيجان بسيار ناقص است .
سلسلههاى گيلان و ديلمان از آغاز هجرت تا قرن چهاردهم
به نظر مىرسد كه گيلان و ديلم توسط عدهاى از امراى محلى اداره مىشده كه غالبا تحت نفوذ سلسلههائى كه در تاريخ ايران اقتدارى بهم رسانده بودند قرار داشتند .
از اين سلسلهها مىتوان آل بويه 447 - 1320 هجرى مطابق با ( 1065 - 931 ميلادى ) ، و خاندان زيار ( 470 - 319 هجرى ) مطابق با ( 78 - 1077 تا 931 ميلادى ) و سلسلههاى علوى گيلان و مازندران ( 176 و 250 تا 769 هجرى ) مطابق با ( 793 - 792 و 864 تا 1367 ميلادى ) و سلسلهء اسمعيليه ، و از ميان سلسلههاى كوچك و كم اهميت مىتوان از سلسلهء و هسودان و آل ماكان بن كاكى و استنداران رستمدار نام برد .
اسامى عدهء زيادى از اين امراى محلى گيلان در تاريخ ابن اسفنديار ذكر شده است .
در مورد آل بويه و خاندان كاكى و آل زيار در فصل مربوط به تاريخ مازندران گفتگو خواهد شد .
يادداشتهاى زير گزارشى در مورد سلسلههاى ديگرى كه ذكر شد ، و همچنين دربارهء جريان حكومت آنان در گيلان مىباشد .