تاريخ لاهيجان
لاهيجان كه در دورهاى مهمترين شهر گيلان و معروفترين مكان اين قسمت از دشت بوده است در حالى كه در مشرق سفيدرود واقع شده داراى قدمتى مىباشد .
بر طبق روايتى قديمى اين شهر بوسيلهء لاهج بن سام بن نوح ساخته شده است . لاهيجان سابقا به نام دار الاماره يا دار الامان معروف بوده و بعدها به نام لاهجان المبارك ناميده شده است .
لاهيجان در سال 706 هجرى ( 7 - 1306 ميلادى ) بوسيلهء سلطان الجايتو اشغال گرديد . اين شهر محل اقامت سادات امير كيائى شد ، و بعد از سقوط اين سلسله حكام صفوى بيه پيش در آنجا اقامت مىنمودند .
لاهيجان از زمين لرزهها ، تاراجها ، و قتل و غارتها ، حريقها و امراض واگيردارى كه در آنجا رخنه مىكرد مصيبتهاى فراوان ديده است . ظهير الدين در اين مورد مىنويسد كه زمين لرزهء سال 890 هجرى ( 1485 ميلادى ) بيش از اثر هر جنايتى در او اثر گذاشته است . اين شهر در سال 908 هجرى ( 3 - 1502 ميلادى ) بوسيلهء قواى اميره حسام الدين فومنى غارت شد ، و اين غارت به همه چيز يعنى پول ، ابريشم ، اسب ، قاطر ، آلات مسى ، كاسههاى چينى و قرآن و ساير كتب لطمه وارد ساخت . پانصد زن جوان و دختر را دزديدند و بعد آنها را به شوهرها و خانوادههايشان فروختند . لاهيجان باز هم در سال 910 هجرى ( 1505 ميلادى ) و سال 914 هجرى ( 9 - 1508 ميلادى ) غارت گرديد و در اين غارت كاخى كه در آن بود ويران شد . بنا بر روايتى در آغاز استيلاى حكومت صفوى حريق بزرگى اين شهر را كه تا بازكياگوراب
Bazkiagurab
گسترش يافته بود منهدم كرد و 500 دكان برودرى دوزى را از ميان برد . در شوال سال 1000 هجرى شاه عباس به گيلان آمد و دستور داد باغى را كه در مقابل جلوخان قصر بود و انواع و اقسام گلها و ميوهها در آن ديده مىشد خراب كردند و 2000