فرهنگ
مسائل مربوط به فرهنگ در اين شهرستان با دقت خاصى مواجه است به همين سبب پيشرفت قابل توجهى دارد و هر ساله بر تعداد آموزشگاهها اضافه مى گردد . مركزاين شهرستان داراى 3 باب دبيرستان پسرانه و دخترانه و شش باب دبستان است ودهكده هاى مختلف اين شهرستان داراى 67 باب دبستان و 11 باب دبيرستان غير كامل مى باشد . در حدود 17201 نفر دانش آموز در اين آموزشگاهها به تحصيل اشتغال دارند . حداقل فاصلهء آموزشگاههاى حومه به شهر 3 كيلومتر وحداكثر آن 25 كيلومتر است . تعداد 399 دبير و آموزگار در شهر و وروستاهاى اين شهرستان به انجام وظيفه مشغول مى باشند .
آثار تاريخى
مهمترين اثر تاريخى اين منطقه مناره اى است كه در 16 كيلومترى مركز شهرستان در محلى معروف به مناره بازار قراردارد . بناى اين مناره را به دورهء سلجوقيان نسبت مى دهند . طول اين مناره در حدود 20 متر است . چون بعضى از قسمتهاى آن باگلولهء توپ سوراخ شده ادارهء اوقاف نسبت به تعمير وحفظ اين اثر اقداماتى به عمل آوره است . بنا به روايتى كه از مردم اين سرزمين شنيده مىشود اين مناره را چهل گوش چمنى بنا نهاده است او در زمانى كه با اقتدار حكومت مى كرد اعلام داشت كه مى خواهد با خدا مبارزه و براى صعود به آسمان دستور ساختن چنين مناره اى را داده است . ديگر از آثار تاريخى اين شهرستان مقبره پسرى سلطان دختر سلطان محمود كيا ، مقابر سلاطين آل كيا وبقعهء سيدجعفر آقا از نوادگان امام موسى كاظم ( ع ) است ، پل آجرى كهنه اى بر رودخانهء گاز رودبار ديده مىشود اين پل در حدود شصت و پنج سال پيش بوسيلهء حاجى يوسف بلگورى ساخته شده است . اين شخص كه مركز اقامتش در بلگور بود براى عزيمت به شهر ناچار بود از پل تخته اى اين رود عبور نمايد و چون روزى ناظر افتادن عروسى از بالاى پل و غرق شدن او بود باخداى خود عهد نمود كه در صورت به دست آوردن پول اين پل را بسازد وبعدها به عهد خو وفا نمود و پل مزبور را در آنزمان با صرف مبلغى در حدود چهارده هزار تومان براين رودخانه بنا نهاد .
اوضاع ادارى و اجتماعى صومعه سرا
سازمان ادارى اين ناحيه واجد همهء ادارات دولتى و بيشتر سازمانهاى ملى است . امور انتظامى آن د داخل شهر بوسيلهء شهربانى و در بخش ودهكده ها بوسيلهء نيروى ژاندارمرى مورد رسيدگى قرار مى گيرد .
ولايات دارالمرز ايران ( گيلان ) ( فارسى ) — صفحة 201
مساهمون: ياسنت لويى رابينو
ص٢٠١