و بجاى آن مساجد و مشاهد بنياد مىنهاد . مؤمنان را در حرز امان مىگرفت و مشركان را در شرك هلاك گرفتار مىكرد ، و ميان او و طواغيت آن ملاعين و مردهء آن شياطين كارزارهايى رفت كه ذكر آن تا قيامت بر صفحات ايّام باقى خواهد بود . و امير ناصر الدّين در تحمّل تكاليف آن اثقال و مقاسات شدايد آن اشغال بر وجهى مصابرت و مساورت [ 1 ] نمود كه قوّت بشريّت از آن قاصر باشد [ 2 ] و جز بمدد [ 3 ] لطف و تأييد ربّانى تمشيت نپذيرد ، و همانا كه [ 4 ] ابيات عمرو بن اطنابة الانصارى حكايت حال و نمودار [ 5 ] اقوال و افعال اوست ، شعر :
ابت لى عفّتى و ابى بلائى * و اخذى الحمد بالثّمن الرّبيح
و اجشامى على المكروه نفسى * و ضربى هامة البطل المشيح [ 6 ]
و قولى كلّما جشأت و جاشت * مكانك تحمدى او تستريحى « 1 »
بوقتى كه از مجارى آن اسفار اسفار مىكرد ، و از سر گذشت آن احوال اخبار مىفرمود بر لفظ مبارك راند كه بوقتى كه [ 7 ] با آن مدابير در مصافى بودم ، و ايشان بكثرت عدد وفور عدد مستظهر بودند و ما در مقدار بسيار [ 8 ] از ايشان كمتر بوديم ، و مدت آن مجاهدت دراز كشيد و اهبت و سازى كه داشتيم نماند و راه استعداد و طلب زاد بسته بود و مدّتها در مضايق آن شدّت و مغالق آن كربت بمانديم ، و رؤس آن اشياع و وجوه آن اتباع از نايافت قوت و مسكهء [ 9 ] زندگانى مستغاث كردند و طريق مصابرت بر آن
هامش
[ 1 ] - لد ، چت ، چق : مصابرت و مثابرت
[ 2 ] - مب : قاصر ماند
[ 3 ] - مب :
جز بامداد
[ 4 ] - مب : همانا اين
[ 5 ] - مب ، صو : انموذج
[ 6 ] - متن از « شع » و باقى نسخ : المسيح
[ 7 ] - صو ، لد : كه وقتى . مب ، چت ، چق : كه بوقتى
[ 8 ] - صو : ببسيار
[ 9 ] - چنين است در صو ، مب ، شع ، لد ، چت ، چق ، و در « اس » مسكنهء
( 1 ) ابت لى . . . : عفت و تجربهء من و نيز اين كه ستايش را به بهاى گران مىگيرم و نيز انداختن نفس خود در بلا ، و زدن من بر سر دلاور كوشا ، و خطاب من به نفس آن گاه كه مضطرب باشد كه :
در جاى خود آرام بگير تا ( در صورت رسيدن به مقصود ) ستوده شوى يا ( هر گاه به مراد نرسيدى ) آسايش كنى ، همهء اينها موجب ابا و مناعت من ( از قبول ستم و فرومايگى ) گرديد ( رك : تعليقات ) .