اكثر از عمر و ملك و كامرانى و فرماندهى باقى است و سالهاى دراز اعزّه و اولاد و اشبال او كه قرّة العين ملك و جگر گوشهء دولتاند در ظلّ ظليل و سايهء لواى ميمون او روزگار گذرانند و حكم رانند و جهان گيرند ، و تا ابد صدر وزارت و منصب ملك او بدين صدر كبير و بدر منير [ 1 ] يگانهء زمانه و آفتاب مكرمت و درياى موهبت و عالم علم و جهان معانى منوّر و مزيّن باشد ، ان شاء اللّه تعالى ، شعر :
اطال اللّه اعمار المعالى * و ذلك ان يطول لك [ 2 ] البقاء « 1 »
اكنون با سر مقصود آيم و ترجمهء كتاب آغاز كنم ، بعون اللّه و توفيقه [ 3 ] « 2 » .
ذكر امير ناصر الدّين سبكتگين و مبدأ كار او
امير ناصر الدّين سبكتگين غلامى بود تركى نژاد ، مخصوص بفيض الهى ، آراسته بآيين سلطنت و پادشاهى . روز كوشش چون شير همه عنف ، گاه بخشش چون ابر همه كرم و لطف ، هنگام داد چون باد جهنده بر قوى و ضعيف ، و چون آفتاب تابنده بر وضيع و شريف ، بهمّت چون دريا كه در دهش از كاهش نينديشد ، در تهوّر چون سيل كه از شيب [ 4 ] و فراز نپرهيزد ، رأى او در ظلمت حوادث چون ستاره رهنماى ، و تيغ او در مفاصل اعدا [ 5 ] چون قضا گرهگشاى ، آثار نجابت و شهامت در شمايل او روشن و پيدا ، و دلايل يمن و سعادت در سكون و حركت [ 6 ] او هويدا . ابو الحسين خازن گفت : امير ناصر الدّين [ 7 ] در عهد سلطنت منصور بن نوح سامانى با ابو اسحق الپتگين [ 8 ] كه صاحب
هامش
[ 1 ] - چت ، چق : « بدر منير » را ندارند
[ 2 ] - اس : له . متن از شع
[ 3 ] - لد ، چت ، چق : + و هو حسبنا و نعم المعين
[ 4 ] - مب ، صو ، لد : نشيب
[ 5 ] - مب ، صو ، لد ، چت ، چق : عدو
[ 6 ] - لد ، چت ، چق : در حركت و سكون
[ 7 ] - مب : + سبكتكين
[ 8 ] - مب ، صو ، لد ، چت ، چق : ابو اسحق بن البتكين .
( 1 ) خداوند عمر بزرگىها را دراز كند و آن به اين است كه بقاى او ( وزير ) دراز باشد .
( 2 ) بعون اللّه . . . : به يارى و توفيق خداوند .