اتّفاق غزوهء نارين افتاد ، مهمّات ديوان خويش به شيخ جليل سپرد و بمدد اصحاب دواوين و مستخرجان معاملات [ 1 ] و وصيّت كرد و به ترتيب حمول و مواصلت اموال به حضرت مثال داد .
و اگر چه اسم وزارت هنوز نبود اما جملگى امور براى او بقطع مىرسيد و وزارتى در پردهء عزلت مىراند تا سلطان مثال فرستاد و عمّال خراسان را به حضرت خواند و محاسبات باز خواست ، و رئيس و مرءوس و شريف و مشروف روى بدرگاه آوردند . و بوقت وصول ايشان سلطان را عزم ناحيتى افتاد ، و أذناب خدم و اتباع حشم را به تسبيب بر سر عمّال كرد تا با رهاقى تمام [ 2 ] مالهاى بسيار ازيشان حاصل كردند .
و در اثناء اين حال سلطان او را در منصب [ 3 ] حكم نشاند ، و بخلعت وزارت مشرّف گردانيد ، و دست او در حلّ و عقد و حبس و اطلاق روان كرد ، و روى به مهمّ غزو آورد .
و شيخ جليل بتهذيب احوال [ 4 ] و توظيف اموال و اصلاح امور و نظم منثور ، دست حزم و كفايت بر كشيد و مناصب اعمال در نصاب استحقاق و استيهال مقرّر گردانيد و حواشى ممالك از سوابق خلل و طوارق زيغ و زلل پاك كرد ، و ابو اسحق صاحب ديوان را با سر معاملت خراسان فرستاد و در دست وزارت چون بدر منير بتدبير مصالح سرير ملك مشغول شد . و چون رايات سلطان بدار الملك غزنه باز رسيد و امور دولت بحسن كفالت و يمن ايالت وزير در سلك انتظام متّسق و منتظم ديد و احوال مضبوط و اموال محفوظ و محوط ، او را بر صوب خراسان روان كرد تا وهنى كه بتمادى ايّام راه يافته بود و معاملتى كه از قصور تقصير عمّال قاصر گشته [ 5 ]
هامش
[ 1 ] - اس : معاملت . متن از ديگر نسخ
[ 2 ] - شع : با رهاقى هر چه شنيعتر . صو :
هرچ شنيعتر . چت ، چق : تا با رهاقى هر چه تمامتر و شنيعتر
[ 3 ] - شع : در مسند
[ 4 ] - شع ، صو : اعمال
[ 5 ] - اس ، صو : + بود . متن از شع .