تا حدود باميان و پنجهير [ 1 ] احتياط بليغ بجاى آورد و مداخل و مخارج آن نواحى بمردان كار و حافظان هشيار سپرد و از حال ايلك خان و تورّد او در عرصهء ملك بسلطان مسرعان دوانيد ، و سلطان مهمّات آن طرف [ 2 ] فرو گذاشت و چون برق خاطف و ريح عاصف ، سهول و ظراب و سهوب و شعاب آن مسافت درنورديد و در مدّتى نزديك بغزنه آمد و ابناء دولت و انشاء [ 3 ] حضرت را بعطايا و رغايب و مطايا و ركايب مستظهر گردانيد و از تركان خلج [ 4 ] جمعى انبوه [ 5 ] و لشكرى بشكوه فراهم آورد :
جنّ على جنّ و ان كانوا بشر * كأنّما خيطوا عليها بالابر « 1 »
و چون بحر موّاج و سيل ثجّاج [ 6 ] به بلخ آمد و جعفر تكين چون ديو از لا حول گريزان بجانب ترمد بيرون شد ، و سلطان ، ارسلان جاذب را با ده هزار سوار بسر راه سباشى تكين فرستاد . و او چون بكنار جيحون رسيد و آن درياى جوشان و غوغاى خروشان ديد روى بتافت و با مرو آمد تا به راه بيابان رود ، و ديقهء تابستان محتدم بود و چاهها مطموم ، و راهها مطموس ، و طريق اجتياز متعذّر ، روى با سرخس نهاد و محسن بن طاق كه امير غز بود راه او بگرفت و بممانعت برخاست ، و سباشى تكين بر او ظفر يافت و او را بگرفت و به دو نيم كرد و خلقى از جانبين هلاك شد .
و سباشى تكين از اتّباع اتباع ارسلان جاذب مكنت مقام و فرصت استجمام
هامش
[ 1 ] - اس و شع : پنجهر . چت و حاشيهء شع : پنجهير
[ 2 ] - نسخ ديگر : + مهمل
[ 3 ] - شع و مب : افناء
[ 4 ] - اس : خلخ . متن از نسخ ديگر
[ 5 ] - نسخ ديگر : بانبوه
[ 6 ] - اس : بر سبيل ثجاج . متن از نسخ ديگر
( 1 ) جن على جن . . . : آن سواران چون جن بودند كه بر جن ( اسبانى مانند جن ) سوار بودند اگر چه بشر بودند ، و گويى به وسيلهء سوزنها به اسبان دوخته شدهاند ( بر پشت اسب حركت نمىكردند ) .