بگرديد و سورت شراب اثر كرد خوارزمشاه را با تخت بندى كه داشت حاضر آوردند و چندانكه با او سخن گفتند و در ملامت مبالغت كردند جواب نداد و سر از خجالت بر نداشت و آخر كار بيك تضريب [ 1 ] شمشير سر او در ميان مجلس انداختند و بياض شيبت او بحمرت مجاجهء أوداج خضاب كردند ، و كذلك يفعل الله ما يشاء و يحكم ما يريد « 1 » .
و خوارزم مأمون را مستصفى شد و با تدبير ديوان او آمد و با ديگر ولايات ممالك او مضاف و منضمّ گشت ، و در حقّ ابو على و شفاعت در باب او به حضرت بخارا مفاتحت آغاز نهاد و اندر خواستن قبول توبت و انابت و إعراض از سوابق وحشت مبالغت كرد ، و ملك نوح بإسعاف مطلوب و إنجاح مقصود و تقديم ملتمس او مثالى چون صحيفهء متلمّس اصدار فرمود و ابو على را پيش خواند . اسرار قضا لوح خاطر او را بانواع خوادع أمانى بنگاشت و صحيفهء دماغ او را بمزخرفات غرور و تمنّاى محال پر كرد تا چون پروانه پذيرهء آتش دمار شد و روى بمضجع هلاك خويش آورد ، و معجزهء
لَبَرَزَ [ 2 ] الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ
« 2 » در وصف حال او ظاهر گشت .
هامش
[ 1 ] - شع ، صو : بيك ضربت
[ 2 ] - اس : معجزهء برز . متن از نسخ ديگر .
( 1 ) و كذلك يفعل . . . : بدين سان خداى هر چه را خواهد كند و به آنچه خواهد فرمان دهد ( رك : تعليقات )
( 2 )لَبَرَزَ الَّذِينَ . . . :تمام آيه اين است :قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ . . .( قرآن كريم سورهء 3 « آل عمران » آيهء 154 ) يعنى : پيغامبر من ، بگوى اگر شما در خانههاى خويش بوديد بيرون مىآمدند آنان كه بر ايشان مرگ نوشته شده و اجلشان فرا رسيده برافتاد نگاههاى خودشان ، مراد اين است كه اگر در خانه هم بوديد آنانى را كه كشته شدنشان مقدر بود مرگ در خوابگاه آنان را در مىگرفت .