و تلاوت قرآن .
بدان ظاهر آيه شريفهاى كه ميفرمايد ( همه ما نيكو صف آراستهايم و دائم به تسبيح و ستايش مشغوليم ) « 1 » اينست كه صف بستن و اشتغال بتسبيح در اين آيه وصف فرشتگانست بفرموده طبرسى يعنى پيرامون عرش صف بستهايم بانتظار فرمان و امر و نهى خداوند بزرگ و بقولى ديگر يعنى همه در يك صف به نماز ايستادهايم يا اينكه براى عبادت و بندگى بالهاى خويش را در هوا گستردهايم و همانا مائيم تسبيحكنندگان يعنى نمازگزاران كه پروردگارمان را از آنچه شايسته مقام و موقعيت كبريائى او نيست پاك و منزّه ميدانيم و مائيم كه براى بزرگداشت مقام خداوند سبحان اللَّه ميگوئيم « 2 » .
بيان مرحوم طبرسى را در تفسير آيه شريفه توجه فرموديد ولى روايات زيادى نيز هست كه اين آيه و همچنين آيه قبل از آن را كه ميفرمايد ( هيچ يك از ما نيست جز آنكه او را در بندگى حق مقام معيّن است ) تأويل فرمودهاند به ائمّه عليهم السّلام و گويا اين تأويل « 3 » از معانى پوشيده و پنهان آيات قرآنست كه همه كس را بر آن اطّلاعى نيست .
و ممكن است پارهاى از آن اخبار را مانند همين روايت بگوئيم در مقام تشبيه و مبالغه در مدح است .
( لك في الجنّة كنز )
يعنى ثواب بزرگيست كه ذخيره شده و در رواياتى كه عامه نقل كردهاند گويند مقصود از اين گنج خانهايست در بهشت ، و شرح كلمه ذو قرنيها قبلا گذشت « 4 » .
هامش
( 1 ) سورهء صافات آيه 166 و 167 .
( 2 ) مجمع البيان ج 8 ص 461 .
( 3 ) تأويل يعنى بازگرداندن چيزى بهدفى كه از او در نظر بوده و تأويل آيه قرآن يعنى توضيح و روشن ساختن معناى مقصود ( مفردات راغب ص 31 ) .
( 4 ) بحار الانوار چاپ جديد ج 24 ص 87 .