دانش است اگر چه اجمالا دانش نيز وسيله بدست آمدن اسلام است ، زيرا بوسيله اسلام دانش زياد مىشود و تكامل مىيابد
( و حديثا لمن روى )
يعنى احاطه باسلام باعث مىشود اطلاع بر احاديث و اخبار را براى كسى كه بخواهد آنها را براى ديگران نقل كند ، بنا بر اين جمله قبلى به دانائى و اين جمله به بازگوئى براى ديگران تشويق مينمايد
( و حكما لمن قضى )
يعنى اسلام ، داراى احكام داوريست ، و در مجالس بجاى لمن روى و لمن قضى ، رواه و قضى به است
( و حلما لمن جرّب )
حلم بمعنى خرد يا بمعنى گذشت است ، و هر دو نتيجه اسلام و تجربهايست كه از مواعظ و احكام آن بدست مىآيد ، و اختصاص تجربه باسلام بدان جهت است كه هر كس سفاهت ورزد و خشم گيرد و به كار خلافى دست بزند قوانين جزائى اسلام ، از قبيل حدّ و تعزير و قصاص او را مؤدب مى - كند ، در اين صورت هر كس از آنها تجربه آموزد و پند گيرد وادار بعفو و گذشت مىشود مخصوصا با يادآورى كيفرهاى اخروى ، و ثوابهائى كه براى گذشت مقرر شده ، و همه اينها از دين اسلام بدست مىآيد .
( و لباسا لمن تدبّر )
يعنى لباس عافيت ، براى كسى كه عواقب امور را بينديشد يا در اوامر و نواهى اسلام تدبّر نمايد ، يا اينكه لباس زينت است ، و معناى اوّلى روشنتر است ، و تدثّر نيز خوانده شده يعنى لباس است براى كسى كه آن را بپوشد و خود را در بر او قرار دهد همچون روپوش ، و اين تغيير معنى نتيجه تصحيف ( تغيير و زياد كردن نقطه ) است كه خالى از لطف نيست ، و در نهج البلاغه و امالى طوسى و مفيد بجاى اين عبارت ، و لبّا لمن تدبّر ضبط شده ، و لبّ بضم لام خرد است و اين بيان درستتر است .
( و فهما لمن تفطّن )
فهم ، دانش و آمادگى كامل ذهن است براى پذيرش آنچه بر او وارد مىشود و فطنه ، زيركى است ، و تفطّن زيركىجوئى يا بكارزدن آنست ، و بديهى است كه اسلام و پيروى كامل از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و ائمّه عليه السّلام مايه دانش
بحار الأنوار (ج65) (شيعه در پيشگاه قرآن و اهل بيت ع) (فارسى) — صفحة 480
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٨٠