و نماز شب براى تكميل و تتميم مطلب است ، ولى اين قول بسيار دور است .
7 - عبد اللَّه بن عجلان از حضرت باقر عليه السّلام روايت كند كه فرمود ، اسلام بر پنج پايه بنيان شده ، ولايت و نماز و زكوه و روزه ماه رمضان و حج « 1 » .
8 - على بن ابراهيم از . . . از فضيل روايت كند كه حضرت باقر عليه السّلام فرمود اسلام بر پنج ، پايه است ، ولايت و نماز و زكوه و روزه و حج ، و در باره هيچ چيز چون ولايت ، در روز غدير خطاب نشد « 2 » .
9 - حسين بن محمّد از . . . از عبد الحميد بن ابو العلاء ازدى روايت كند كه از حضرت صادق عليه السّلام شنيدم ميفرمود : همانا خداوند عز و جل پنج چيز بر بندگانش واجب نموده ، در چهارتاى از آن رخصت داده ، ولى در يكى رخصت نداده است « 3 » .
بيان : ( فرخّص في اربع - در چهار تا رخصت داده ) مثل كوتاه شدن نماز در سفر ، و آزادى در تأخير آن از وقت فضيلت ، اگر عذرى داشته باشد ، و ترك بسيارى از واجبات آن در پارهاى از اوقات ، يا ساقط شدن نماز از زن حائض و نفساء و كسى كه نتواند وضو بگيرد و تيمّم كند بنا بقولى ، و نيز مثل ساقط شدن زكوه از كسى كه مالش به حد نصاب نرسد يا ساير شرائط پرداخت آن فراهم نشود ، و ساقط شدن حج در صورتى كه استطاعت نداشته باشد ، يا شرائط ديگرش فراهم نشود ، و ساقط شدن روزه از مسافر و كهنسال و كسى كه زياد تشنه مىشود ، و امثال آنها ، بخلاف ولايت ، كه در هيچ حالتى از مكلّف ساقط نشود ، و احتمال دارد كه مقصود از رخصت آن باشد كه ترك آن چهار تا انسان را بسر حدّ كفر و جاويد ماندن در دوزخ نرساند ولى ترك ولايت موجب كفر است ، ولى توجيه اول روشنتر است .
هامش
( 1 ) كافى ج 2 ص 21 .
( 2 ) كافى ج 2 ص 21 .
( 3 ) كافى ج 2 ص 22 .