كرديم ، ( ليكن ) در همه آن ديار جز يك خانه لوط مسلم خداپرست نيافتيم ) « 1 » خلاف گفته ما نيست ، زيرا مؤمن را مسلمان مينامند ولى مسلم را مؤمن نمىنامند تا وقتى با اقرارش ، عمل داشته باشد ، و امّا اين آيه شريفه ( هر كس غير از اسلام دينى اختيار كند ، هرگز از وى پذيرفته نيست ، و او در آخرت از زيانكارانست ) « 2 » از حضرت صادق عليه السّلام اين آيه را پرسيدند ، فرمود مقصود از اسلام ، در آيه ، اسلاميست كه در او ايمان باشد « 3 » .
51 - حضرت صادق عليه السّلام فرمود : مردى خدمت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم آمده عرضكرد ، يا رسول اللَّه ، من آمدم با تو بر اسلام بيعت كنم ، حضرت به او فرمود ( بيعت ميكنم ) بر اينكه پدرت را بكشى ، آن مرد دستش را بهم گرفت و رفت ، دوباره آمد و باز گفت ، يا رسول اللَّه ، آمدهام با تو بر اسلام بيعت كنم ، حضرت فرمود ، اينكه پدرت را بكشى ، گفت آرى ، حضرت به دو فرمود : راستى مؤمن يقين خويش را در كردارش ميبيند ، و كافر انكارش را نيز در كردار خود ميبيند ، سوگند به آن كس كه جانم در دست اوست دين خود را ندانستند ، بنا بر اين انكار كفّار و منافقين را در كارهاى زشت آنها بسنجيد « 4 » .
بيان : گويا جمله ( فو الّذي ) فرمايش امام صادق عليه السّلام باشد ، و فاعل ( عرفوا ) مخالفين ، هستند ، ( امرهم ) يعنى امر دينشان .
52 - حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : هر كس رو به قبله ما بايستد ، و گوشت ذبح شده ما را بخورد ، و به پيامبر ما ايمان آرد ، و شهادت ما را گواهى دهد ، داخل دين ماست ، حكم قرآن را بر او جارى سازيم و هم حدود اسلام را ،
هامش
( 1 ) سورهء الذاريات آيه 35 و 36 .
( 2 ) سورهء آل عمران آيه 85 .
( 3 ) هدايه .
( 4 ) مشكاة الانوار ص 38 .