يجتمعان )
، و قبلا دانستيد براى ايمان اصطلاحات و معانى مختلفى است ، و اين روايت يا پارهاى از آن اصطلاحات موافق است .
از اين اشكال جواب دادهاند كه ممكن است عمل غير مؤمن در تخفيف كيفر اخرويش اثر داشته باشد نه در ورود به بهشت ، زيرا شرط بهشت رفتن ، ايمان است .
احتمال دوّم ، اينكه خداوند متعال ميفرمايد : كيست كه خدا را وام ( قرض الحسنه ) دهد تا خدا بر او به چندين برابر بيفزايد ؟ « 1 » قرض حسن ، عبادت كاملى است كه شرائط قبولى را داشته باشد و از جمله آن شرائط ايمانست ، بنا بر اين مؤمنين هستند كه خداوند كار خيرشان را چند برابر مينمايد نه ديگران ، و براى هر كار خيرى ده برابر و چه بسا هفتاد برابر پاداش دهد ، و اين برترى مؤمن بر مسلم است ، و بالاتر از اين خداوند به ميزان ايمان حسنات بعضى از افراد را تا هفتصد برابر يا بيشتر پاداش دهد ، و خداوند هر خيرى را بخواهد كه جز خودش ديگرى از آن با خبر نيست در باره مؤمن انجام دهد چنانچه ميفرمايد
( وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ )
« 2 » يعنى و افزونتر از آن نزد ما خواهد بود .
و بقولى منظور از خيرى كه خدا براى مؤمن ميخواهد ، علم و حكمت و يقين و معرفت است .
احتمال سوّم ، مطلبى است كه يكى از فضلا نقل كرده و در واقع باحتمال دوّم برميگردد و آن اينست كه منظور از قرض حسن ، كمك كردن به امام عليه السّلام است بطورى كه در روايات وارد شده است و مقصود گوينده اينست كه همچنان كه قرض دو قسم است حسن و غير حسن ، قرض حسن كه همان صله و كمك كردن به امام است باعث مىشود كه بيش از ده برابر پاداش گيرد ، همچنين نماز و زكوه و حج هم حسن
هامش
( 1 ) سورهء بقره آيه 245 .
( 2 ) سورهء ق آيه 35 .