جوهرى گويد : شغلت بكذا به صيغه فعل مجهول ، و اشتغلت ، و اشكال اين حرف پنهان نيست ، و ( ربيعه ) بر وزن قبيله و ( مضر ) بر وزن صرد دو قبيله بزرگ عرب هستند كه جمعيت زياد را به آنها مثل ميزنند ، و آن دو قبيله از نظر نسب ، فرزندان نزار بن معدّ بن عدنان هستند ، و مضر جدّ هفدهم پيامبر ما صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است .
14 - اسحاق بن عمّار از حضرت صادق عليه السّلام گزارش كند كه فرمود :
نبوده و نباشد و نخواهد بود مؤمنى مگر اينكه همسايهاى دارد كه آزارش ميدهد ، و اگر يك مؤمن ، در جزيرهاى از جزاير دريا بسر برد ، انگيخته شود كسى كه او را بيازارد « 1 » .
بيان : گويا مقصود از جار در اين روايت اعمّ است از همسايه خانه و يار و همكار و دوست ، و در حديث است كه همسايه تا چهل خانه است ،
( لا نبعث له )
يعنى از شياطين ، و در بعضى از نسخهها مثل تمحيص ( لابتعث اللَّه له ) نوشته شده ، بنا بر اين اسناد مجازى است ، گفته مىشود بعثه بر وزن منعه مثل ابتعثه يعنى او را فرستاد پس فرستاده شد .
15 - محمد بن يحيى از . . . از اسحاق بن عمّار روايت كند كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود : نبوده است در گذشته و نه در آينده و نه در زمان شما ، مؤمنى مگر اينكه همسايهاى دارد كه او را بيازارد « 2 » .
بيان :
( و لا فيما بقى )
يعنى در آينده ( و
لا فيما انتم فيه
) يعنى و نه در زمانى كه شما در آن هستيد .
16 - علىّ بن ابراهيم از . . . از معاويه بن عمّار گزارش كند كه از حضرت صادق عليه السّلام شنيدم ميفرمود نبوده و نباشد تا انقراض عالم ، مؤمنى مگر اينكه
هامش
( 1 ) كافى ج 2 ص 251 و تمحيص .
( 2 ) كافى ج 2 ص 251 .