تبيان :
( اجعلوا امركم هذا )
يعنى دينتان و دعوت شما مردم را بسوى آن ( للَّه ) باينكه مردم را بخوانيد در مواردى كه ميدانيد خدا راضى است ، و در موارد تقيّه آنها را نخوانيد زيرا خدا نهى فرموده
( و لا تجعلوه للناس )
باظهار فضل كردن بمردم ، و دوستى پيروزى بر دشمن ، و تعصب در نتيجه آنها را در مورد تقيّه بسوى مرامتان ميخوانيد و آنگاه ضررش بما و به خود شما بازمىگردد ، چون
( ما كان للَّه )
آنچه خالصا بخاطر خدا انجام شود
( فهو للَّه )
خداوند او را مى پذيرد ، و به آن ثواب ميدهد ، يا آنچه كه در دنيا براى خدا باشد در آخرت نيز براى خداست ، و نتيجه هر دو توجيه يكى است ،
( فلا يصعد الى السّماء )
يعنى قبول نشود ، و اين جمله اشاره است به آيه قرآن : كلمهى نيكوى توحيد ( و روح پاك آسمانى ) بسوى خدا بالا رود و عمل نيك خالص آن را بالا برد « 1 »
( و لا تخاصموا بدينكم )
يعنى مجادله نكنيد به نحوى كه بخواهيد غلبه يابيد و دشمنى كنيد به وسيله افكندن شبهات فاسد ، نه روشن شدن حق ، زيرا چنين مخاصمهاى مرض شك و شبهه و هدفهاى غلط در دل ايجاد كند ، و اگر هدف شما مجبور كردن آنها بر هدايت باشد كه آن بدست شما نيست چنانچه خداوند بپيامبرش فرمود هدايت در اختيار تو نيست و تو نتوانى مردم را مجبور سازى .
و
( ذرو النّاس )
احتمال دارد مقصود حضرت از اين جمله اين باشد كه هدف شما از مجادله اگر روشن شدن حق براى خود شما باشد ، كه حقانيّت شما روشن است زيرا شما مرامتان را از خدا بوسيله قرآن و از پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بوسيلهء اخبار و روايات متواتره از طريق شيعه و سنّى و از على عليه السّلام كه هر دو دسته او را پذيرفتهاند گرفتهايد ولى آنها مرام خويش را از احاديث مجعوله كه به ناصبىها و دشمنان نسبت دارد و از شبهات بىارزشى كه با مختصر تأملى بطلانش روشن مىشود گرفتهاند ، و مأخذ شما و آنها يكى نخواهد بود ، و ( وكر
هامش
( 1 ) سورهء فاطر آيه 10 .