باشند پس به همين صورت با آنها معامله انسان مىشود ، حتى ازدواج با آنها جايز است و تمام تكاليف شرعى و احكام الهى بر آنان جارى مىباشد . و اگر وجبهاى آنان بر خلاف وجبهاى ما باشد ، ميزان در مساحت كر ، وجبهاى ما مىباشد ؛ و همچنين است در ذراع . و در صورتى كه آنها در عدد دستها و پاها و انگشتها ، با ما مختلف باشند ، احكام آنها در باب وضو و ديات و قصاص و غير آنها تفاوت پيدا مىكند .
مسأله 5 - در آنجا رو به زمين بودن در نماز واجب است و با استقبال زمين ، رو به قبله بودن حاصل مىشود . و چون كه در حركت گردشى دايرهاى خود ، گاهى در يك طرف زمين و گاهى ديگر در طرف ديگر زمين مىباشند نمازهايشان مختلف مىباشد ؛ پس چه بسا نماز ظهر و عصر رو به مشرق و نماز مغرب و عشا رو به مغرب ، و بر عكس آن باشد . و اما كيفيت دفن مردههاى آنها ، ممكن است كه گفته شود حدوثاً رو به قبله بودن واجب است و لو اينكه در هر روز متبدّل شود . و اما تكليف روزه در ماه يا ساير كرات ، مشكل است و وجوب يك ماه در هر سال در صورت امكان ، بعيد نيست و اگر انطباق ماه آنها با ماه رمضان در زمين ، ممكن باشد بنابر احتياط ( وجوبى ) واجب است . و اگر خورشيد به وسيله زمين يا به وسيله غير آن كسوف پيدا كند نماز آيات واجب است . و آيا در خسوف زمين هم نماز هست ؟ در آن اشكال است . و ظاهر آن است كه نماز آيات براى آيات و نشانههايى مخوف - حتى زلزله - واجب مىشود . و نمازهاى يوميّه در آن كرات تابع ظهر و غروب در آنها مىباشد . و روزه از طلوع فجر است تا غروب در صورت امكان .
مسأله 6 - اگر بچهها در آنجا يكساله مثلًا به حدّ مردان برسند ، پس اگر به وسيلهء احتلام يا روييدن موى زبر بر عانه بالغ شوند ، در حكم به بلوغ و ترتيب آثار آن اشكالى نيست . و اما سقوط اعتبار سن مشكل است ؛ اگر چه در صورتى كه علم پيدا شود به اينكه او به حدّ مردان رسيده است بعيد نيست . و اگر به حدّ مردان نرسند مگر بعد از سى سال ، به طورى كه معلوم باشد كه او بچهاى است كه به حدّ مردان
تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 677
مساهمون: السيد الخميني
ص٦٧٧