مقدار سه روز افق ما است كه بر يك روز و دو شب يا بر دو روز و يك شب منطبق است در صورتى كه روز دو برابر باشد ، و به همين نسبت است اگر حركت ، تغيير پيدا كند . و همچنين است حال اگر فرض شود كه حركت آن سريعتر شود به طورى كه يك روز و يك شب نصف اين زمان باشد ، پس در روزه امساك يك روز لازم است و در هر روز و شبى پنج نماز واجب است .
مسأله 18 - رؤيت هلال با وسايل مستحدثه اعتبار ندارد ؛ پس اگر با بعضى از وسايل بزرگكننده يا نزديكآورنده مانند تلسكوپ مثلًا ببيند ، ولى بدون وسيله ، هلال ، قابل رؤيت نباشد ، حكم به اول ماه نمىشود . پس معيار رؤيت با چشم ، بدون وسيلهء نزديكآورنده يا بزرگكننده است . البته اگر با وسيلهاى آن را ببيند و جاى آن را بداند سپس با چشم - بدون وسيله - آن را رؤيت نمايد ، حكم به اول ماه مىشود .
و همچنين است حال در اينكه رؤيت خسوف و كسوف با وسايل جديد اعتبار ندارد ، پس اگر كسوف واضح نباشد مگر به وسايل جديد و چشم غير مسلّح آن را نبيند ، اثرى بر آن مترتب نمىشود .
خاتمه
اگر بشر موفق شود كه به بعضى از ستارگان و كرات سفر نمايد در آن موقع مسائل شرعى زيادى پيدا مىشود كه در آينده فقها - اعلى اللَّه كلمتهم - مشكلات آنها را كشف مىكنند و مانعى ندارد كه به بعضى از آنها اشارهء اجمالى شود .
مسأله 1 - تطهير از حدث و خبث به آب آن كرات و زمين آنها بعد از صدق آب و خاك و سنگ و مانند اينها بر آنها صحيح است . و سجده بر زمين آنها و آنچه كه در آنها مىرويد ، صحيح مىباشد .
مسأله 2 - وزنها در آنها بر حسب ضعف جاذبه و قوت آن به اختلاف زياد ، مختلف مىباشند ؛ پس در ماه چون كه جاذبه از جاذبهء زمين ضعيفتر است جسمها با اتحاد آنها در مساحت ، در دو كره از حيث وزن مختلف مىباشند . پس كر ، به حسب مساحت ، در