مسأله 5 - اگر زن حملش را بيندازد بر زن ديهء آن چيزى است كه او را انداخته است . و زن نصيبى از اين ديه ندارد .
مسأله 6 - اگر فرزند متعدد باشد ديه متعدد مىباشد ؛ پس اگر يك پسر و يك دختر باشد پس ديهء يك مرد و يك زن دارد و به همين صورت . و در مراتب گذشته هر موردى كه احراز تعدد شود ، ديهء آن مرتبه متعدد مىباشد .
مسأله 7 - ديهء اعضاى جنين و جراحات او به نسبت ديهاش - يعنى از حساب صد - مىباشد ؛ پس در يك دست او پنجاه دينار و در دو دست او صد و در جراحات و شجاج او به همان نسبت است . و اين در صورتى است كه روح در او دميده نشده باشد و گرنه مانند غير او از زندهها مىباشد .
مسأله 8 - كسى كه جماعكننده را بترساند ، پس جماعكننده عزل نمايد ، بر كسى كه ترسانده ، جهت ضايع شدن نطفه ده دينار مىباشد .
مسأله 9 - اگر بر قابلهها و اهل معرفت پوشيده باشد كه آنچه كه ساقط شده ، مبدأ نشو انسان است پس اگر به سقوط آن چيز ، نقصى حاصل شود در آن حكومت مىباشد . و اگر بر مادر آن جنايتى وارد شود پس ديهء جنايت را دارد .
مسأله 10 - ديهء جنين اگر عمدى يا شبه آن باشد در مال جانى است . و اگر خطايى باشد در صورتى كه روح در او دميده شده باشد بر عاقله است . و در غير آن تأمل است ، اگر چه اقرب آن است كه بر عاقله مىباشد .
مسأله 11 - در قطع سر ميت مسلمان حرّ ، صد دينار است . و در قطع جوارح او به حساب ديهاش مىباشد . و در بقيه جنايات وارد بر او به اين نسبت مىباشد ؛ پس در قطع يك دست او پنجاه دينار و در قطع دو دست او صد دينار و در قطع انگشت او ده دينار مىباشد . و همچنين است حال در جراح و شجاج او . و اين ديه براى ورثه ميت نيست ، بلكه براى ميت مىباشد و در وجوه خير مصرف مىشود . و در اين حكم ، مرد و زن و صغير و كبير ، مساوى هستند . و آيا از اين ديه ، دين ميت ادا مىشود ؟ ظاهراً بلى .
تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 636
مساهمون: السيد الخميني
ص٦٣٦