تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 616

مساهمون:

ص٦١٦
مسأله 2 - اگر از هر يك از آن‌ها يا از يكى از آن‌ها ، قسمتى را دربياورد پس به حساب مساحت آن است . و اگر يكى از آن‌ها و قسمتى از ديگرى را بكند پس براى آن‌كه كنده شده نصف ديه است و براى قسمت ديگرى به حساب مساحت است . مسأله 3 - آنچه را كه ما ذكر كرديم در جايى كه جداگانه از دندان‌ها كنده شوند ثابت است ، مانند كندن آن‌ها از كسى كه دندان ندارد . و اما اگر با دندان‌ها كنده شوند پس ديهء دندان‌ها بر آن زياد مىشود و تداخل نمىكنند . مسأله 4 - اگر بر آن‌ها جنايتى وارد نمايد و جويدن او ناقص شود يا نقصى در خود آن‌ها پيدا شود در آن ارش است .

دهم : دو دست

مسأله 1 - در دو دست ، ديهء كامل است . و در هر يك از آن‌ها نصف ديه است . و فرقى بين راست و چپ نيست . و كسى كه به جهت خلقت يا عارضه‌اى يك دست داشته باشد براى آن نصف ديه مىباشد . مسأله 2 - حدّ دست كه در آن ديه مىباشد « معصم » است ، يعنى مفصلى كه بين كف و ذراع مىباشد ؛ پس اگر يكى از آن‌ها از مفصل قطع شود در آن نصف ديه است . و اگر در آن انگشت‌ها هم باشند در اين فرض ، ديه‌اى براى انگشت‌ها نيست . و اگر انگشت‌ها به طور جدا ، از كف قطع شوند پانصد دينار - نصف ديه - است . مسأله 3 - در قطع كف با نبود انگشت‌ها ، ارش است ؛ خواه در خلقت بدون انگشت باشد يا به واسطهء آفتى يا به جنايت جانى چنين باشد . مسأله 4 - اگر كف داراى انگشت با زياده‌اى از مچ قطع شود در دست پانصد دينار است . و همچنين است اگر آن را با مقدارى از ذراع قطع نمايد . پس آيا در اين زيادى ، حكومت است يا به حساب مساحت اعتبار مىشود ؟ در آن تردّد است . مسأله 5 - در قطع دست از آرنج پانصد دينار است ، كف داشته باشد يا نه . و از شانه همچنين است ، آرنج داشته باشد يا نه . و اگر از بالاى آرنج بريده شود پس در زيادى ، هم