و ديگر نرويد ، يا موى او را به هر نحوى كه باشد ، از بين ببرد . و همچنين در محاسن ، در صورتى كه تراشيده شود يا مثلًا كنده شود و نرويد ديهء كامل است . و اگر روييده شوند پس بنابر اقوى در محاسن ثلث ديه است و در موى سر ، ارش مىباشد . و اما زن ، پس در موى او در صورتى كه نرويد ديهء كامل است و اگر برويد پس در آن مهر زنانش ( مهر المثل ) مىباشد ؛ و فرقى بين صغيره و كبيره نيست .
مسأله 2 - اگر قسمتى برويد و قسمتى نرويد پس آيا در آن ارش است يا از ديه به حساب آن گرفته مىشود پس نسبت غير روييده نسبت به تمام آن ملاحظه مىشود ، بنا بر اين نصف ديه گرفته مىشود در صورتى كه نصف باشد و ثلث آن اگر ثلث باشد و به همين صورت و كم پشت بودن مو و پرپشت بودن آن ملاحظه نمىشود ؟ دومى در غير روييده ، ارجح است و در روييده ، بنابر ظاهر ارش ساقط نمىشود .
مسأله 3 - تشخيص اينكه مو ابداً نمىرويد به اهل خبره موكول است ؛ پس اگر اهل خبره حكم نمايد كه نمىرويد ، ديه گرفته مىشود . و اگر بعد از آن برويد ، ظاهراً آنچه كه از ديه اضافه است ، برگردانده مىشود .
مسأله 4 - اگر مهر المثل زن بر مهر السنه ، بيشتر باشد ، مهر المثل گرفته مىشود . البته اگر از ديهء كامل بيشتر باشد ، چيزى براى زن نيست ، مگر ديه . و احتمال دارد رجوع به ارش شود .
مسأله 5 - در موى دو ابرو با هم پانصد دينار و در هر يك ، نصف آن و در بعضى از آن بنابر حساب آن مىباشد . اين در صورتى است كه نرويد و گرنه در آن ارش مىباشد ، پس اگر قسمتى برويد و قسمتى نرويد ، در غير روينده ، به حساب آن است و در روينده ظاهراً ارش است .
مسأله 6 - در مژگان چهارگانه ، يعنى موهايى كه روى پلكها مىرويد ، چند قول است كه اقرب آنها ارش مىباشد و احوط آنها در صورتى كه نرويد ديهء كامل است .
مسأله 7 - در غير آنچه كه از مو گذشت تقدير و اندازهاى نيست ، ليكن اگر آن را به تنهايى بكند براى آن ارش ثابت است و در صورتى كه منضم به عضو باشد در حالى كه قطع شود يا منضم به پوست باشد در صورتى كه خراشيده شود چيزى در آن نيست ، پس
تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 608
مساهمون: السيد الخميني
ص٦٠٨