مسأله 17 - اگر چهارپا ، سوار و سوق دهنده و افسار بگير داشته باشد ، يا دوتاى از آنها را ، ظاهر آن است كه در آنچه كه در آن شركت است ، اشتراك ( در ضمان ) ، و در آنچه كه در آن انفراد است ، انفراد ( در ضمان ) مىباشد ؛ و بين مالك و غير او فرقى نيست . و بعضى گفتهاند : اگر صاحب چهارپا با آن باشد ، او ضامن است نه سوار . و اين در صورتى چنين است كه راكب ، قاصر باشد .
مسأله 18 - اگر دو نفر بر ترك يكديگر آن را سوار شوند ، در ضمان مساوى مىباشند ، مگر اينكه يكى از آنها به جهت بيمارى يا كوچكى ضعيف باشد ، پس ضمان بر ديگرى است .
مبحث سوم : در تزاحم موجبات
مسأله 1 - اگر سبب و مباشر ، اجتماع نمايند پس با مساوات آنها يا اينكه مباشر قوىتر باشد ، مباشر ضامن است ؛ مانند اجتماع دافع ( هل دهنده ) و حافر ( حفركننده ) . و اجتماع قرار دهندهء اشياء لغزنده و نصب كنندهء كارد و دافع و اجتماع روشن كنندهء آتش با كسى كه انداخته و اجتماع بنا كنندهء ديوار متمايل با كسى كه ديوار را ريخته . و اگر مباشر ، ضعيف و سبب ، قوى باشد ، پس ضمان بر سبب است مانند اينكه چاهى را در خيابان حفر نمايد و آن را بپوشاند پس غير او شخص سومى را با جهل او به قضيه ، دفع نمايد پس در چاه بيفتد ، ضمان بر حفركننده است .
مسأله 2 - اگر دو سبب جمع شوند ، ظاهر آن است كه ضمان بر سببى است كه تأثيرش زودتر است ، اگر چه حدوث آن ديرتر باشد ؛ مانند اينكه چاهى را در خيابان حفر نمايد و ديگرى سنگى را در كنار آن قرار دهد پس شخصى به سنگ خورده در چاه بيفتد ، ضمان برقرار دهنده سنگ است . و اگر كاردى را در چاه نصب كند ، پس كسى در چاه روى كارد بيفتد ، ضمان بر حفر كنندهء چاه است . و اگر كسى سنگى را قرار دهد و كسى ديگر ، سنگى را پشت آن قرار بدهد پس شخصى به سنگ بخورد و روى سنگ ديگر بيفتد ضمان بر كسى است كه اين شخص به سنگ او خورده است و به همين منوال . اين با تساوى آنها است در عدوان ، ولى اگر يكى از آنها عدوان داشته باشد ، ضمان فقط بر او مىباشد ، مانند