دست جانى كمتر بوده ، دارد ؟ بعضى گفتهاند كه : نه . و بعضى گفتهاند : بلى ، در جايى كه انگشت او به جنايتى قطع شده باشد و ديهء او را گرفته يا مستحق آن باشد و اما اگر خلقتاً يا به آفتى مفقود باشد قصاصگيرنده مستحق چيزى نمىباشد . و اشبه آن است كه مطلقا حق ديه دارد . و اگر شخص سالم ، ناقص را قطع نمايد - عكس آنچه كه گذشت - آيا دست جانى بعد از اداى ديهء آنچه كه مجنى عليه كمتر دارد ، قطع مىشود يا قصاص نمىشود و بر او ديه است يا آنچه را كه وجود دارد قصاص مىكند و در بقيه ، حكومت ثابت مىباشد ؟ وجوهى است و اين مسأله مشكل است و نظير آن گذشت .
دوم : اگر انگشت مردى را قطع كند پس به كف دست او سرايت نمايد به طورى كه كف او قطع شود سپس بهبودى پيدا كند ،
قصاص در هر دو ثابت است ؛ پس كف دست او از مفصل قطع مىشود . و اگر دست او را از مفصل زند قطع نمايد قصاص ثابت است . و اگر با آن قسمتى از ذراع را قطع نمايد از مفصل زند قصاص مىكند و در زايد ، احتمال تعيين مقدار به حكومت و احتمال حساب كردن به مسافت آن مىباشد . و اگر آن را از مرفق قطع نمايد پس قصاص ثابت است و در زيادى ، آن چيزى است كه گذشت . و حكم پا حكم دست مىباشد ؛ پس در قطع از مفصل قصاص ثابت است و در زياده آن است كه گذشت .
سوم : در قصاص ، تساوى در اصلى و زايد بودن شرط است ،
پس اصلى به زايد و لو با يكى بودن محل و همچنين زايد به اصلى در صورت اختلاف محل قطع نمىشود . و اصلى به اصلى با يكى بودن محل و زايد به زايد در صورت يكى بودن محل و همچنين زايد به اصلى با يكى بودن محل و نبود اصلى ، قطع مىشود . و دست زايد راست به زائد چپ و برعكس آن قطع نمىشود . و همچنين زايد راست به اصلى چپ و همچنين بر عكس آن قطع نمىشود .
چهارم : اگر كف دست كسى را قطع نمايد
چنانچه جانى و مجنى عليه انگشت زايدى در يك محل داشته باشند مانند ابهام زايد در دست راستشان ، و راست از كف ، قطع شده