آن مقايسه مىشود ، اگر نصف باشد از جانى نصف قطع مىشود و اگر ثلث است ثلث قطع مىگردد و به بزرگى مارن و كوچكى آن توجهى نمىشود . يا نسبت به تمام بينى مقايسه مىشود پس به حساب آن قطع مىشود ، تا در قصاص ، تمام بينى جانى را در صورتى كه كوچك باشد ، نگيرد .
مسأله 30 - لب ، به لب در صورت مساوى بودن محل قصاص مىشود ؛ پس لب بالا به بالا و لب پايين به پايين قصاص مىشود . و لب بلند با كوتاه و بزرگ با كوچك و سالم با ناسالم - مادامىكه به حدّ فلج نرسد - و كلفت با نازك ، مساوى مىباشد . و اگر قسمتى از آن را قطع نمايد پس به حساب مساحت آن قطع مىشود ، چنان كه گذشت . و حدّ لب را در كتاب ديات ذكر كردهايم .
مسأله 31 - قصاص در زبان و در بعض آن به بعض آن به شرط مساوى بودن در نطق ثابت مىشود ؛ پس ناطق به اخرس قطع نمىشود . و اخرس هم به ناطق و هم به اخرس و فصيح به غير فصيح و سبك به سنگين ، قطع مىشود و اگر زبان بچه را قطع كند به زبان قصاص مىشود ، مگر اينكه لالى او ثابت شود . و اگر نشانههاى لالى در زبان ظاهر شود در آن ديه است .
مسأله 32 - در پستان زن و حلمهء ( نوك پستان ) او ، قصاص است ، پس اگر زنى پستان زن ديگرى يا حلمهء پستان او را قطع نمايد از او قصاص مىشود . و همچنين در حلمهء مرد قصاص است ؛ پس اگر حلمهء او را قطع نمايد با تساوى محل ، از او قصاص مىشود . پس راست به راست و چپ به چپ است . و اگر مرد حلمهء پستان زن را قطع كند آن زن بدون رد ، حق قصاص دارد .
مسأله 33 - در دندان قصاص است ، به شرط مساوى بودن محل ؛ پس دندانى كه در فك بالا است به دندانى كه در پايين است و همچنين بر عكس آن و همچنين دندانى كه در راست است به چپ و برعكس آن و همچنين دندان پيش به رباعيه يا آسياب يا نيش يا خنده و بر عكس آن ، در آورده نمىشود . و دندان اصلى به دندان زايد و زايد به اصلى و همچنين زايد به زايد ، در صورت اختلاف محل ، درآورده نمىشود .
تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 582
مساهمون: السيد الخميني
ص٥٨٢