مىشود پس دو چشم او باز مىشود و مكلّف مىشود كه به آئينه نگاه كند تا ديدش از بين برود و حدقهاش باقى بماند . و اگر از بين بردن نور چشم ممكن نباشد مگر به واقع ساختن جنايت ديگرى مانند درآوردن چشم و مثل آن ، قصاص ساقط مىشود و ديه بر او است .
مسأله 25 - چشم سالم به چشم « عمشاء » ( چشم تار ) و « حولاء » ( چشم لوچ ) و « خفشاء » ( شب بين ) و « جهراء » ( نابينا در آفتاب ) و « عشياء » ( شب كور ) قصاص مىشود .
مسأله 26 - در ثبوت قصاص براى موى ابرو و سر و محاسن و مژگان و مانند آنها ، تأمل است ، اگر چه خالى از وجه نمىباشد . البته اگر با جرح و مانند آن بر محل جنايت كند ، در صورت امكان از او قصاص مىشود .
مسأله 27 - قصاص در پلكها با مساوى بودن در محل ثابت مىشود و اگر پلكهاى مجنى عليه از مژگان خالى باشند در قصاص دو وجه است ، كه عدم ثبوت آن بعيد نيست ، پس بر او ديه است .
مسأله 28 - در بينى قصاص است ؛ و بينى شامّهدار به بينىاى كه شامه ندارد ، قصاص مىشود . و بينى سالم به جذامدار - مادامىكه چيزى از آن ريخته نشده باشد و گرنه به اندازهاى كه موجود است - قصاص مىشود . و بينى كوچك و بزرگ و پهن و بلند و بينى كشيده كه داراى برآمدگى است با هم مساوى مىباشند . و ظاهر آن است كه بينى سالم به بينى خشكيده كه مانند فلج است ، قصاص نمىشود . و به قطع مارن و به قطع قسمتى از آن قصاص مىشود .
و مارن آن قسمتى از بينى است كه نرمى دارد و اگر مارن با قسمتى از قصبه ( نيچه ) بينى ، قطع شود آيا مجموع قصاص مىشود يا مارن قصاص مىشود و در قصبه ارش است ؟ دو وجه است . و در اينجا وجه ديگرى است و آن قصاص است مادامىكه قصبه به استخوان نرسد ؛ پس نيچه غضروفى با مارن قصاص مىشود و استخوان قصاص نمىشود .
مسأله 29 - سوراخ بينى به سوراخ بينى با مساوى بودن محل قصاص مىشود پس راست به راست و چپ به چپ و همچنين حاجز بينى به حاجز قصاص مىشود . و اگر قسمتى از بينى را قطع نمايد آنچه كه قطع شده نسبت به اصل آن اندازهگيرى مىشود و به حساب آن از جانى قصاص مىشود . پس اگر قسمتى از مارن را قطع نمايد نسبت به تمام
تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 581
مساهمون: السيد الخميني
ص٥٨١